Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„breekt het den baas aan tijd en milden geest. De zorg die hij „heeft is de zorg voor zijn? zaken; denkt hij aan de helpers, „die hij bezigt, het is om van dezen voor weinig, van genen „voor veel geld het meest mogelijk voordeel voor zijne zaak te „trekken. Zelden gaat dit gepaaid met warme hartelijkheid „Blijft over het huisgezin; maar men weet hoever in de arme „gezinnen het toezicht der ouders over hunne kinderen gaat.

„Van dat toezicht alles te wachten is eene illusie In

„het huisgezin wordt de knaap dikwijls het voorwerp van an„dere berekeningen; hij moet zijn brood en zoo mogelijk dat „van zijne oudere broertjes en zusjes verdienen. ïussclien zijn „vad?r en den patroon wordt alsdan soms stilzwijgend een ac„coord gesloten, dat voor de een een noodzakelijkheid, voor den „ander een nijverheids speculatie is.r'

Deze schets vond ik zóó interessant en zij legt zóó welsprekend getuigenis af van grondige kennis van zaken en van medelijden of wilt ge liever medeleven met den ambachtsjongen, dat ik de verzoeking, haar voor te lezen, niet kon weerstaan. En ook hieruit blijkt wederom, wat ik bij den aanvang mijner inleiding reeds beweerde, dat de gilden, waarover somtijds met zócveel ophef en lof gesproken en geschreven kan worden, alsof zij zelfs nu nog in staat waren de tegenwoordige Maatschappij te kunnen redden, hebben uitgediend en niet mogen terugkomen.

En wat die beschouwingen betreft, over het kind, dat een ambacht moet leeren, ook daarin is veel wat thans, 35 jaren later, nog waar is, al moet gril worden toegegeven, dat er tegenwoordig, ook tegenover den leerjongen, een milderen geest heerscht dan toen, voor een groot deel een gevolg van beter onderwijs, van meerdere beschaving en ontwikkeling.

Maar uit deze schets blijkt ook, dat in het Buitenland, met name in Frankrijk, toen reeds dezelfde nooden waren als bij ons, misschien nog wel in hoogere mate. Wie hiervan nog niet overtuigd is, kan ik niet genoeg annraden eens keunis te maken met een Fransch werkje van mabie robert halt, door de Fransche Academie bekroond en getiteld : „Histoire d'un petit honime." (De geschiedenis van een kleinen man).

Het is de levensgeschiedenis van een kind, dat door een plotselinge tinancieele ramp, zijn ouders overkomen, reeds vroeg zorgen leert kennen en, in het bezit van een sterü ontwikkeld verantwoordelijkheidsgevoel, van diep plichtsbesef, vol hoop en vertrouwen de wijde wereld ingaat om een ambacht te leeren, hetwelk in zijne omgeving niet te leeren was, met de loffelijke bedoeling om, als hij het vak meester is, zijn naaste familieleden te helpen en te steunen.

Maar de weg, door onzen held af te leggen, voor hij zijn doel bereikt, is lang. Allerlei moeilijkheden en gevaren, dikwijls van

Sluiten