Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

men moet zoowel het voor als het tegen overwegen. En nu is er zeerveel tégen onze tegenwoordige wijze van rechtspraak en zeer weinig, ik durf wel zeggen, niets voor; daarentegen zooveel voor arbitrage (om bij dit korte alhoewel niet-Nederlandsche woord te blijven) en niets overwegends tegen.

Ik weet het zeer goed : beter is het natuurlijk met beide niets te doen te hebben, d. w. z. in het geheel geen verschillen er op na te houden, maar evengoed kan men zeggen beter is het in het geheel geen zaken te doen, want wie uwer, die zaken doet, krijgt geen verschillen, al zijn ze dan ook alle niet van zoo'n ernstigen aard als het mijne, dat ik u zooeven schetste.

En als men dan van 2 kwaden, want ook arbitrage noem ik een kwaad, maar een noodwendig kwaad, voortspruitend uit niet altijd te vermijden verschillen, als men dan uit twee kwaden, zeg ik, kiezen moet, neemt men toch het minst kwade. En in het nu volgende wil ik trachten u te bewijzen waarom arbitrage verreweg het minst kwade is.

Wij kunnen het wel als vaststaand aannemen dat een koopman niet geheel zonder verschillen blijven kan. En nu kom ik hier direct aan een bewaar, dat velen geopperd hebben en dat is : „ik krijg nooit een proces, ik laat mij liever wat aftrekken dan een proces te beginnen". Eilieve is dit evenwel een gezonde redeneering ? Mag men zoo praten ? Is het niet juist om woedend te worden, dat men zich „iets" moet laten aftrekken, alleen omdat het zoo moeilijk is recht te krijgen ? Wij leven hier op een heilig en veilig plekje der aarde, weinig landen ter wereld zijn er waar alle maatschappelijke toestanden beter geregeld zijn dan hier, maar om dan in eenen staat, in menig opzicht een modelstaat, gedwongen te zijn zich te kort te laten doen en het daarbij onmogelijk te achten recht te krijgen, neen dat is onduldbaar voor rechtschapen mannen.

Maar ongelukkig komt hier nog bij dat er op schandalige

Sluiten