Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De oude monumenten zijn thans eigendom van het Rijk of de Provincie. Rondom ieder is een flink stuk terrein op duidelijke wijze van den particulieren grond afgescheiden en de hoeken zijn door paaltjes of bazaltzuilen verzekerd. Daarop staat P. E. of R. E. Eere komt hiervoor toe aan Mr. L. Oldenhuis Ciratama te Assen, die in November 1867 tot de Provinciale Staten van Drenthe een interpellatie richtte over het bewaren der overoude gedenkteekenen. Deze had aanvankelijk nog weinig succes. Maar zijn pogingen hielden hiermede niet op en werden ten slotte met het gewenschte gevolg bekroond. Nu blijft alles behouden, wat er toen nog bestond en dat is toch nog veel.

Hoe is een volledig steengraf opgericht geworden?

Ik stel mij de zaak voor als volgt. Als men van plan was een steengraf te stichten, werden eerst steenen, die men geschikt oordeelde, op de plek bijeengebracht. Zij werden gekozen in verband met een voorloopig plan en het plan werd \olledig vastgesteld in verband met den gevonden voorraad bouwmateriaal. Elke steen werd zorgvuldig bekeken en zijn plaats in het bouwwerk en de stand, dien hij moest hebben, werden nauwkeurig aangewezen. Aan de steenen komen doorgaans platte vlakken voor. Mr. L. Oldenhuis Qratama en Dr. Pleyte meenen, dat deze door kunst zijn aangebracht, maar zij weten er geen raad op. Een ervaren steenhouwer en zijn meesterknecht, die allicht nog meer practijk had dan zijn patroon, zagen geen kans om zulke vlakken aan graniet te maken zonder harde stalen beitels. Maar de granietsteenen vertoonen dikwijls op hun oppervlakten groeven of barsten, zooals mij een uitstekend deskundige opmerkte, die rondom den steen gaan en een vlak aanduiden, volgens hetwelk die steen bij voorkeur zal uiteenvallen, als hij door drukkingen of slagen wordt bewerkt. Vele keien, die men opdelft, bezitten reeds zulke tamelijk platte „uiteenvallingsvlakten", een of soms twee elkaar snijdende. Stellig hebben de oersteenhouwers van zulke reeds aanwezige vlakten partij getrokken om steenen tot dragers of deksteenen tï bestemmen, stellig ook hebben zij van die eigenschap gebruik gemaakt om steenen te splijten en er zelfs platen van te maken, zooals wij er zullen aantreffen. Ten slotte hebben zij door kloppen en slaan nog grootere oneffenheden weten te verwijderen, 0111 mooiere vlakken te verkrijgen. Zij hadden immers den tijd, waren nog geen neurasthenici en werden dus niet ongeduldig. Bovendien hadden zij een verbazende kennis van zulk werk. Wij zijn onnadenkend geneigd, ons die voorvaders weinig ontwik-

Sluiten