Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

angst voor vlekken. Dat tegenover al deze voordeelen, nadeelen zijn, is dus niet meer dan billijk.

Men kan een pastelteekening fixeeren. Fransche en Duitsche fabrikanten prijzen hun tixatief als om strijd aan en uit de genomen proeven bleek mij, dat het pastel daardoor slechts weinig donkerder werd. Bij de fleschjes is een gebruiksaanwijzing. Fixeert men niet en bewaart men de teekening achter glas tegen vocht en den invloed der lucht, dan is men nog niet gevrijwaard tegen het afvallen der verfdeeltjes en het ontstaan van schimmelplantjes. Die plantjes, welke ontstaan op de gelatine, die somtijds voor den ondergrond gebruikt wordt, breken zich baan door de verflaag heen en men kan ze niet uitroeien zonder de teekening zeer te beschadigen. Zelfs wegschuren van het zwarte, microscopische plantje geeft niet. Toch is 't merkwaardig dat de pastels van Liotard nog altijd even goed bewaard zijn, ondanks de 150 jaar, die zij reeds ongeveer bestaan.

Papier. Het papier moet ruw van oppervlak zijn, om de pastelverf te kunnen vasthouden en beter nog dan het papier gereed te koopen is om het zelf er voor in orde te maken. Men neme zwaar „papier sans fin" van ƒ 1 de M. en bestrijke het met de „Vernis al'eau" van Vibert. Dan bestuift men het natte oppervlak met gemalen puimsteen, fijn zand of gestampt glas, en de ondergrond is onmiddellijk gereed, daar deze vernis even snel als water droogt en het poeder vasthoudt. Bestrijkt men de achterzijde van het papier nog met aquarel-fixatief (Vibert) dan is de grond waarop men teekent volkomen beschermd tegen vocht en woekerplantjes. Als de teekening omlijst wordt, spant men haar in den regel op een raampje, waardoor het papier als een trommelvel gespannen wordt. Daar dit zeer gemakkelijk trilt, verliest het langzamerhand de verfstof; om dit nu te voorkomen, make men een matrasje van glaswol of asbest en bevestigt dit tegen de achterzijde der teekening, waarna men het opsluit met een plank of stevig carton.

Linnen. Linnen kan men prepareeren als 't papier, nadat men het bestreken heeft met een mengsel van:

Sluiten