Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werk worden gezet. Elke wezenlijke ontspanning moet zulke aandoeningen opwekken, dat men do lasten en zorgen van don levensstrijd vergeet; deze aandoeningen laten sporen achter in hot bewustzijn, die ons later, als de herinnering ze wakker roept, de uren van arbeid kunnen verlichten. Er zijn betrekkelijk maar weinig lieden in dit land, wien de gelegenheid tot vermaak ODtbreekt, bij velen is de groote vraag wat niet te doen. Daar zijn om te beginnen de schouwburg, do opera, het concert en deze zijn er in alle graden van artistieke waarde en zedelijken invloed. Dan hebben we het circus, do dierentuin, het museum, wedrennen, kermissen en tentoonstellingen, verder bals, banketten, recepties, partijtjes voor ouden en jongen, sommigen eindigen al vroeg 's avonds, anderen laat in den nacht. Niet te vergeten zijn de verschillende sportsoorten, voetbal, cricket, tennis, croqet, het kaartspel, dominospel, schaken, dammen, enz. enz. Waar tussehen zooveel te kiezen is, vraagt men zich af, hoe men zich zal amuseeren. Ik antwoord: op elke wijze die ons het meest bevalt, mits we in de eerste plaats het kunnen betalen, ten tweede we de zekerheid hebben, dat we er de rust en ontspanning door verkrijgen, waaraan we behoefte hebben en geen zelfverwijt of zelfminachting er de gevolgen van zijn; ten derde we geen inbreuk maken op de rechten van anderen en hun niet hinderlijk zijn; ten vierde de vermakelijkheden niet zoo aantrekkelijk zijn, dat we er te veel tijd en energie aan besteden. Ons verstand onze moraal moeten uitmaken hoe, waar en wanneer we ons zullen amuseeren.

Door vast te houden aan het beginsel en doel van alle ontspanning zullen we door redencering tot eenige algemeene regelen komen. We hebben gezien, dat alle arbeiders, 't zij ze werken met het lichaam of met den geest, dikwijls gelegenheid tot ontspanning noodig hebben. Afwisseling van werk is vaak het eenig noodige om dit doel te bereiken.

Sluiten