Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Allereerst moeten we nu elkaar begrijpen over wat we te verstaan hebben onder de individualiteit der kinderen, 'n Mens heeft geestelike en verstandelike vermogens, 'n Geestelik vermogen is bijv. vriendelikheid, waarheidsliefde, haatdragendheid; 'n verstandelik vermogen 't zich kunnen vormen van voorstellingen, gedachten en gedachtenreeksen, 't zich kunnen vormen van oordelen en besluiten op allerlei gebi-id. Nu treedt in een persoon 't éne vermogen als vanzelf meer op de voorgrond dan 't andere. Individualiteit nu noem 'k de som van de vermogens, die in een persoon meer op de voorgrond treden. Zo kan tot de individualiteit van iemand behoren geschiktheid tot 't oordelen en besluiten op 't gebied der wiskunde, der geologie, 'n best geheugen en grote liefde voor de geschiedenis, vaderlandsliefde, toegevendheid enz. Waar 'k de noodzakelikheid van de vrije ontwikkeling der individualiteit wil betogen, heb 'k vooral 't oog op de verstandelike vermogens en veel geestelike. 't Spreekt vanzelf, dat 't nu juist niet wenselik is, dat, wanneer tot iemands individualiteit 'n geestelik vermogen als leugenachtigheid behoort, men zal wensen dit zich vrij te laten ontwikkelen. Integendeel zal men dan alle moeite doen, deze zo kwade eigenschap te doen verdwijnen.

GOETHE heeft eens gezegd: Geluk is de ontwikkeling onzer bekwaamheden. Hoewel 'k dit niet direkt als 'n goede definitie van geluk wil aanvaarden, ligt er veel waars in dit gezegde en wanneer we er voor lezen: In de ontwikkeling onzer bekwaamheden is geluk, dan stem ik er.volkomen mee in. Gesteld iemand heeft veel aanleg voor tekenen. Aanleg en lust gaan meestal gepaard. Zo iemand wil dus graag tekenen. Als-ie tekent is hij gelukkig. Voelt hij de lust in zich opkomen om te tekenen en hij wordt daarin belemmerd door de een of andere omstandigheid, dan brengt die belemmering bij hem een onlustgevoel te weeg. Hij gevoelt zich voor dat ogenblik ongelukkig.

In de ontwikkeling van z'n bekwaamheid ligt geluk.

'k Heb 'n jongen gekend, die veel van knutselen hield. Kwamen de schooluren, waarin handenarbeid werd verricht, dan

Sluiten