Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toeneemt. Uit de heete zeeën zullen van oudsher eenige ruggen van oer-gebergten omhoog gestoken hebben; de geologen onderscheiden gebergten, waaraan men vanaf de oudste oertijden geen invloeden der zee kan herkennen. Tegen deze gebergten kookten de heete golven en losten het gesteente zooveel mogelijk op. De zeeën werden verzadigd van minerale producten. Doch hoe kouder het water is, des te minder kan het vasthouden aan oplosbare stoffen. Zoo geschiedt dus bij het toenemende afkoelingsproces in de zeeën ook weer hetzelfde, wat wij aan den gasbol der zon en in onze eigen atmosfeer waarnemen: er vormen zich neerslagen, lagen zetten zich af op den bodem der zee, ook zulke, die uit grond bestaan, welke alleen door de mechanische werking van het kokende water of door de bezinksels der op de aarde ontstane rivieren in de zee kwam. Zulke bezinkingen hebben ook nu nog plaats. Men noemt ze sedimentlagen. Oorspronkelijk vormden zij den bodem der zee, doch door de bewegingen der aardkorst, waarvan wij boven reeds de oorzaken leerden kennen, werden zij in verloop van eeuwen weder uit haar nat graf omhooggeheven. Vaak treft men ze in onze bergen aan, volkomen horizontaal uitgestrekt; zóó, gelijk ze eenmaal ontstaan zijn, treft men ze nog heden aan, doch enkele malen verscheidene duizenden meters boven den tegenwoordigen spiegel der zee. Veel vaker echter zijn de lagen ook sterk verschoven, samengedrukt of uit elkaar gescheurd en toonen ze daardoor zoo duidelijk mogelijk hoe ook de aardkorst in den loop der eeuwen op en neder golft, gelijk er niets bestendigs is in het eeuwige wordingsproces der werelden. Heel mooi kan men deze steenplooien zien aan het romantische Urnermeer, wanneer men den stijlen oever de Axenstraat langs wandelt tot Fluelen toe. Onze afbeelding op bl. 57 toont u die plek.

Hoe konden echter deze plooien ontstaan? Wel op dezelfde wijze als de plooien in een stuk doek ontstaan, wanneer men het samenschuift. Bij haar voortdurende afkoeling moest de aarde kleiner worden,

Sluiten