Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Daarbij kwam nog de knagende werking der atmosferische neerslagen. Deze hadden veel meer vat op de in het water bezonken aardlagen dan op de in het oer-vuur geharde kernen der gebergten, welker toppen dus meer en meer bevrijd werden van de eenmaal op hen liggende sedimentlagen.

De meeste hooggergten zijn dus tegenwoordig zóó gevormd, dat hun hoogste deelen bestaan uit oergesteente, graniet, gneis, enz., waaraan zich dan op de beide zijden afgespoelde toppen van lagen sedimentair gesteente aansluiten, gerangschikt in de volgorde van hun bezinkingstijd, de oudste immer het dichst bij het oergesteente. Doch uiterst zeldzaam ziet men de lagen symmetrisch aan beide zijden van den kern van het gebergte gerangschikt. Terwijl bijv. bij de Alpen van het noorden af de sedimentaire lagen maar langzaam in uitgestrekte Vóór-Alpen omhoog klimmen, breekt daarentegen het granieten masief naar het zuiden heen, met name bij de Po-vlakte, die nog voor betrekkelijk korten tijd een zee-boezem was, stijl af. Hier vond een afscheuring der schol plaats, evenals aan de kusten van de Stille Zuidzee en derhalve was ook dit gebied te zijner tijd vulkanisch. Slechts smalle strooken sedimentair gesteente liggen hier aan den voet der ontzaggelijke bergmuren uit oergesteente.

In deze sedimentaire gesteenten kerfden zich nu de rivierdalen in. Zij veranderden de aanvankelijk eenvoudige gedaante van het gebergte door lengteen dwarsdalen in die van een veel vertakt ketengebergte. Aldus helpt het water ook den kringloop der vaste bestanddeelen der aarde voltooien; het draagt die weer naar de zee terug, waar zij ontstaan waren en waaruit eenmaal de krachten, die de bergen vormden, ze omhoog geheven hadden. Doch van den granieten bovenbouw der hooggebergten kan het water als zoodanig maar weinig losmaken. Niet uit het water geboren, weerstaat het zijn oplossende werkingen. Hier moeten krachtiger middelen aangewend worden om ook deze trotsche reuzen tenslotte ten val te brengen. De springwerking van het ijs,

Sluiten