Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

uit, die vrijheid vordert." Maar het meerendeel der roomsche politici had toen nog niet voldoende besef van zulk eene „politieke persoonlykheid", om in eenig vast program, ware het ook slechts een bescheiden proeve, smaak te kunnen vinden. De voornaamste katholieke bladen ignoreerden tamelijk voornaam het lijvige vlugschrift, dat echter naderhand maar al te vaak tegen den Doctor werd uitgespeeld. Mr. Julius Verwer wijdde er een niet eens hoffelijke „beoordeeling" aan, die ,eigenlijk geen beoordeeling was, maar eenvoudig een vonnis, en een veroordeelend vonnis." 1

Mr. Joan Bohl, een ander geloofsgenoot, noemde toen — al even hoffelijk — onzen Doctor „een man in de dichtkunst en een set/aap in de politiek". Voorwaar, de eerste beginselen der practische staatkunde zullen hem destijds wèl moeilijk gebleken zijn.

Wanneer het bondgenootschap tussehen Katholieken en antirevolutionairen in Schaepman's gedachten een vasten vorm heeft gekregen, is niet zeker na te gaan. Naar hijzelf mededeelt, is hij „steeds, ter wille van het beginsel en om redenen van practijk, een voorstander van samenwerking met de antirevolutionaire partij geweest." 3 Naar zijn vriend pastoor Braam verklaarde, begon Schaepman „met dat doel voor oogen zijne politieke loopbaan, onder Mgr. Smits, aan de Redactie van Be Tijd. Meer dan dertig jaren bleef het bevorderen van deze geheel nieuwe politieke constellatie: de samenwerking van Rome en Dordt, het richtsnoer van zijn denken en werken .... Lang vóór Kuyper op dit doel aanstuurde en kon aansturen, schitterde het voor de oogen van Schaepman." 3

Voor hem gold allereerst „de vraag, of de Nederlandsche Katholieken, nu zy gelegenheid tot vrijen strijd hebben, mede zullen doen aan den strijd dezer eeuw". Voor hem ging het daarby „om Christus' Koningschap op elk gebied". Voor hem waren „de Katholieken de eerstgeborenen op den vaderlandschen

1 Verweerschrift van Dr. S. blz. 2.

2 Chronica no. 1 blz. 7. 3 Woord en Beeld Jan. 11)02.

Sluiten