Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

a. Indien men zich vermoeid gevoelt, moet dit gevoel van vermoeidheid voor de volgende oefening, resp. in den voor die oefening vastgestelden tijd verdwenen zijn.

b. Behalve vermoeidheid mogen geenerlei werkelijke spierpijnen gevoeld worden.

Wie deze twee punten in het oog houdt zal alti]d nauwkeurig weten wanneer hij moet ophouden. De zelfcontrole geeft hier den zekersten maatstaf.

17. Zou men niet eerder tot het doel komen wanneer men de oefeningen zou kunnen forceeren, d.w.z. wanneer men datgene, hetwelk dit boek als taak voor drie weken voorschrijft in één week zou afwerken ?

Neen, zeker niet. Niet het „veel helpt, doch de geleidelijke ontwikkeling; de natuur wil steeds overgangen, nooit ruwheden. Na de bloesem volgt de vrucht en ook deze kan nog onrijp van den boom vallen. Zelfs de rijpe vrucht kan zuur en ongenietbaar zijn wanneer zon en regen elkander al te ruw afwisselen. Letwel! „Van niets te veel" en „Steeds matig", dat is het geheele geheim van de diététiek en hygiëne.

18. Indien wij de oefeningen, tengevolge van herhaalde uitvoeringen, spelenderwijs kunnen verrichten, kunnen wij dezelve dan moeilijker maken ?

Zeker, door lichte athletische toeren. Neem in uwe handen halters van het lichtste gewicht en ruil deze over een maand voor zwaardere. Doch niet eerder. Dat zou zelfbedrog zijn.

Sluiten