Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kenmerk van wetenschap is dat zij werkt met de formule „waar ook en wanneer ook A geschiedt, daar en dan kan B niet uitblijven."

En men voegt er aan toe: de geschiedenis, die zich immers slechts bezighoudt met het bijzondere, het individueele, zij het ook in zijn onderlingen samenhang, is derhalve geen wetenschap, tenzij dan en in zooverre zij alsnog aan den gestelden eisch voldoe, tenzij dan en in zooverre zij de historische verschijnselen onder algemeen geldende wetten zal weten samen te vatten.

I)e eisch werd zoo kategorisch gesteld en zijn rechtmatigheid zoo van zelf sprekend geoordeeld, dat niet weinig geschiedvorschers, onthutst door het bedroevend denkbeeld zich met ijdel dilettantisme in plaats van met ware wetenschap te hebben bezig gehouden , ijverig de wetten begonnen op te sporen, waaraan alle feiten der werkelijkheid zouden beantwoorden, waartoe alle gebeuren in verleden, heden en toekomst zou zijn te reduceeren. In Duitschland is het vooral de Leipziger hoogleeraar Lamprecht die de vaan der „wetenschappelijke" geschiedbeoefening heeft omhoog geheven. Kan, zoo vraagt hij1), ,,das Prineip des Singularen au sich" wetenschappelijk zijn? Hij noemt het „die entscheidende Frage" en zegt dan: ,,ich beantworte sic, im Gegensatz sur bisherigen Geschichtswissenschaft, aber in Uebereinstimmung mit jeglicher Definition des Begriffes Wissenschaft, die bisher gegebeu worden ist, mit eineni entsehiedenen Nein. IVissensc/uiftlic/i ar beiten heisst: nicht das Singulare fes fstel/en ,

*) /.u>ei Streitschriften, den Herren H. ONCKKN, H. DKI.BRÜCK, M. LENZ "u^eeignet, p. 37.

Sluiten