Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wapen was geloopen en de geweldige oorlog was begonnen, die dertig jaren zijn geesel heeft doen voelen.

In niets van dat alles is Frederik Hendrik tekort geschoten. Toen Den Bosch genomen en Breda heroverd was, de Maassteden waren gevallen en ook aan de Vlaamsche zijde geen gevaar meer dreigde, was van geen Spaansch leger meer een aanval te duchten, en Tromp had den vijand verpletterd ter zee. Eerlang kon de Prins er aan denken de wapenen over te brengen naar Zuid-Nederland. Aan die uitkomst van zijne leiding als veldheer had hij het te danken, dat hem, ook zonder vermeerdering van gezag naar den vorm, de leiding gelaten werd van de buitenlandsche staatkunde, en dat het hem gelukte door de oprichting van het geheim besogne die staatkunde grootendeels te onttrekken aan den noodlottigen invloed van de inmenging der stedelijke regenten. Door zijn recht van verkiezing uit eene voordracht kon hij er in slagen de stedelijke overheidsplaatsen te doen innemen door gematigde mannen, en door omzichtigheid en onpartijdigheid op die wijze ook allengs den onderlingen wrok der staatspartijen te doen uitslijten. Eene groote verdienste van den Prins is het, dat de klacht over verdrukking van kerkelijke gezindten in zijn tijd is verstomd. Voorzeker, van gelijkstelling was geen sprake: de zeventiende eeuw is een tijdperk van leerstellige geloofsovertuiging, en gelijkstelling was in Europa nog niet bekend; maar de tijd van verdrukking was in Nederland voorbij. De katholieken, zoolang verdacht en gevreesd als bondgenooten van de Spanjaarden, leefden, al waren zij ook uitgesloten van het bestuur, voortaan rustig en

Sluiten