Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

noodig heeft voortgeschoven te worden tot het smelt en in de beek medegevoerd wordt naar de rivier, naar de zee, om te verdampen en in de atmosfeer als deel eener wolk weder vloeibaar te worden. Of wel vormt het een bestanddeel van plantensappen of dierlijk bloed. Onveranderd blijft dezelfde hoeveelheid: geen milligram materie gaat verloren of ontstaat en alle verbindingen zijn verschillende groepeeringen derzelfde materie. Eene dergelijke wet heeft deze eeuw aan de natuurkunde geschonken : welke veranderingen ook mogen optreden in ieder afgesloten stelsel lichamen: de hoeveelheid arbeidsvermogen blijft constant.

1 ot recht begrip diene eene korte toelichting.

Reeds lang was het bekend dat men met behulp van katrollen, hellende vlakken en hefboomen een veel grootere kracht kon uitoefenen dan waarover men kon beschikken; »geef mij een vast punt en een hefboom en ik til de aarde op" sprak reeds Archimedes. Er was echter niet veel opmerkzaamheid voor noodig, om in te zien dat de weg door den last afgelegd zooveel kleiner is dan die, welke door de kracht doorloopen wordt: »wat men wint in kracht verliest men in snelheid" was de uitspraak; hangt men aan het uiteinde van den eenen arm van een hefboom een gewicht van 100 kilo en aan dat van den anderen arm een gewicht van i kilo, dan zal, wanneer de verhouding der lengten der armen als i : 100 is, het gewicht van 100 kilo niet vallen en kunnen worden opgeheven door het geringste stootje. Maar juist wegens de verhouding tusschen de lengten der armen zal de verheffing van het gewicht van 100 kilo 100 maal geringer zijn dan de daling van het gewicht van i kilo; dus zal het produkt van gewicht en vertikale verplaatsing voor beide gewichten gelijk zijn; of ook, het zwaartepunt der beide gewichten is

Sluiten