Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die gebrand moeten worden. De koffieheester bloeit drie keer per jaar, /.oodat men ook drie keer kan oogsten; men onderscheidt daarom eenen v o o r p 1 u k, eenen grooten pluk en eenen nup I uk. De koffieheester werd eerst in het begin der 18de eeuw uit Arabië naar Java overgebracht. Brazilië is het eerste, Java het tweede koffieland der Aarde.

De theestruik is een altijd groene heester van + li M. hoogte. Hij werd uit zijn vaderland China in 1826 naar Java overgebracht. De blaadjes worden één voor één geplukt, daarna gebrand of liever gebraden.

In de koele zone zijn de woonplaatsen schaarsch. Tot 1800 M hoogte tiert de kinaboom, die in 1854 door J u n g h u n's vriend Hasskarl uit Peroe naar Java werd overgebracht. Op het weghalen van zaden of stekken stond in Peroe de doodstraf, zoodat Hasskarl zijn leven in de waagschaal stelde. Uit den bast van den kinaboom trekt men de kinine, een koortswerend middel.

, 6óoJaVn S bev.olking is ongeveer 5£ maal Nederland's bevolking of ±28 nnllioen zielen. De bewoners van Java noemt men gewoonlijk Javanen. Men verdeelt echter de bevolking van dit eiland in Javanen, Soendaneezen en Madoereezen. De grens tusschen Javanen en Soendaneezen vormen de riviertjes Tji Tandoei en Tji Losari. De Soendaneezen bewonen. West-Java, de Javanen het midden en de Madoereezen Oost-Java.

De Soendanees is vertrouwelijk en openhartig, matig, eenvoudig en eerlijk. De Javaan is meer gelaten en onderworpen van aard. Dé Madoereezen zijn stoute visschers en zeevaarders en worden in ons leger zeer gewaardeerd. De Javanen zijn landbouwers.

De dorpen op Java heeten dessa's en ofschoon dit woord eigenlijk alleen in de Soenda-landen thuis hoort, wordt het door de Europeanen ook elders gebruikt.

Reeds hebben wij gezien, dat de Arabieren in hoog aanzien staan bij de inlandsche bevolking. Men rekent hen tot het zoogenaamde ,,witte volk", waartoe ook de Javaansche priesters en de hadji's (bedevaartgangers naar Mekka) behooren. Deze laatsten worden veelal beschouwd als een gevaar voor het rustig bezit onzer bezittingen.

^ raag. Zoudt gij kiumiieii zeggen, -waarom men de hadji'» als gevaarlijk beschouwt ?

\ an do Europeanen wonen ongeveer 2/5 in de drie groote havensteden aan de noordkust. De Chineezen zijn over het geheele eiland verspreid.

7. De Oost-Indische Compagnie, opgericht in 1602, zocht in den beginne haar heil in de specerijen der Molukken. In de 18de eeuwmaakten koffie, suiker en andere koloniale waren Java tot het voornaamste eiland. De Javaansche producten moesten de Inlanders tegen eenen vasten lagen prijs aan de Compagnie leveren. Rovendien moesten de Javanen heerendiensten verrichten en ze mochten alleen met de Compagnie handel drijven (monopoliestelsel).

In 1811 maakte Engeland zich meester van Java en hield dit in bezit tot 1816. Men spreekt daarom van een Engelsch Tussc h enbest u u r van 1811—"lf). In plaats van het mononol ie der Compagnie kwam nu een dorpsbelasting, als huur voor de lande, rijen. die. als eigendom van de vroegere vorsten, in handen der nieuwe regeering waren overgegaan.' Men noemt dit stelsel het landrentenstelsel

Sluiten