Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze opgave schijnt niet geheel te rijmen met de teekening, want op deze is de grondslag van de Terp niet veen of darg, maar klei, welke op iets minder dan 1 Meter beneden het maaiveld aanvangt, d. i. een paar decimeters boven of beneden A.P. En deze klei kan niet de blauwe ondergrondsklei zijn, die op ± 4 M diepte aanvangt en onder het veen ligt, zij moet de nieuwe klei zijn, die op het overgeblevene veen is afgezet. Dat deze klei eene blauwe kleur heeft, evenals de zoogenaamde ondergrondsklei, die op ± 4 M. aanvangt (zie boven blz, 5) is niets vreemds. Dat is een gevolg van hare ligging in de diepte en hare afsluiting van de lucht, die aan de ijzerverbindingen in de klei door de reduktie van het ijzeroxyde tot oxydule die blauwe kleur geeft.

De opgave van de Heeren Elema kan nog niet bewijzen, dat de nieuwe kleilaag op het veen in de omgeving der Terpen niet dikker is dan ongeveer 1 M. en nog minder, hoe diep de grondslag des kwelders, waarop de Terp is gebouwd, gelegen is. Een nader onderzoek van de dikte der nieuwe kleilaag en de omgeving der Terpen, en van de dikte derzelve onder de Terpen, zoowel van Toornwerd als van de naburige Terpen, is dus zeer noodig. Daaruit kan afgeleid worden, 1°. hoe ver de kwelder door de aanslibbing was opgehoogd, toen de Terp werd aangelegd, en 2°. hoe dik de laag is, die sinds dien aanleg is aaiigeslibt, totdat de bedijking aan die aanslibbing een einde heeft gemaakt. De kennis van die grootheden zal tevens van waarde zijn voor de schatting van den ouderdom der Terpen, die zeker zeer verschillend is, wijl zij gedurende den loop van eenige eeuwen zijn ontstaan.

Die onderzoekingen en waarnemingen zijn zeer noodig in de vier Gouwen Tot heden hebben wij bijna geene opgaven. Stratingh vermeldt dat de Terp te Warffum 3 Meters beneden het maaiveld ligt. Westebhoff vermeldt, dat er Terpen zijn wier, grondslag tot 2 M. beneden het maaiveld reikt, en waar dus blijkbaar na hunnen aanleg op den kwelder, nog eene laag van 2 M. klei op den kwel-

Sluiten