Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar die „politiek" dan toch óók. Hij noemt haar zelfs in de eerste plaats. E11 wat dan verder ? De overweging, dat de Staat voor alle zijne burgers moet zorgen. Socialistisch: ook voor het levensonderhoud. Voor alle zijne burgers. Maar hij gaat het intusschen doen voor een deel, voor den bevoorrechten stand van den nieuwen tijd.

Dat een groot gevaar voor het politieke leven in stelsels als het Duitsche en het Engelsche schuilt, zal waarschijnlijk door niemand worden ontkend. En evenmin dat zich heden ten dage, zij het ook niet het minst elders, verschijnselen voordoen, die het tot plicht maken dubbel ernstig toe te zien op wat het hooge karakter, hetwelk het politieke leven hebben moet, schaden kan ]).

1) Op bedoeld gevaar wees ik ook 13 Oct. 1906, in de vergadering der Vereeniging voor de Staathuishoudkunde en de Statistiek, toen ik zeide:

»Voorts de Staatsbijdrage, waarover ik alleen iets wil zeggen, dat nog niet genoemd is. Gevoelt men niet, dat men daardoor meer en meer gevaar loopt het bederf te brengen in het politieke leven en onder den arbeidenden stand ? Men kan deze zaak niet beschouwen dan in verband met het uitgebreid stemrecht; of ik dit goed vind of niet laat ik thans ter-zijde. Maar besciiouwt men deze zaak niet in verband met het uitgebreid stemrecht, dan maakt men zich aan oppervlakkigheid schuldig. Hadden wij een beperkt stemrecht, dan [zouden wij deze zaak veel objectiever kunnen behandelen dan thans, zooals dit ook in Duitsehland het geval is. Nu is de toestand zóó, dat de partij, die de grootste voordeden belooft, de grootste kans heeft, daardoor den (de) arbeiders voor zich te winnen. De andere partijen zullen allicht in deze richting medegaan en zullen dan gesteld worden voor deze rekensom — aangezien zij het niet meer durven wagen met hun beginsel alleen — hoeveel moet ik naast mijn beginsel op de weegschaal leggen van hetgeen de verstgaande partijen aanbieden?

«Hoeveel moet ik dus bij mijn beginsel doen om eene goede kans te hebben bij de stembus ? Niemand zal kunnen loochenen, dat men op die wijze in de toekomst ons politieke leven bederft. In zekeren zin is waar het gezegde: sociale maatregelen krijgt men alleen bij een zeer uitgebreid stemrecht. Men wil dan zeggen: «sociale maatregelen, gelijk

Sluiten