Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vormt zoodra de zanger van zijn dappere liefste verhaalt. Des te hooger is deze dapperheid te waardeeren, daar al het trekkend volk, de vrouwen in het bizonder, vogelvrij, eer- en rechtloos was. Zij konden gevangen, beleedigd en gedood worden — voor hen bestond geen gerechtigheid.

Op het huwelijk en op het gezinsleven.had de langdurige afwezigheid van den heer des huizes om meer dan een reden een verwoestende uitwerking. Maar al te dikwijls zochten de verlaten vrouwen, als zij geen eenzaam, vreugdeloos leven wilden leiden, troost bij jonge pages of smachtende minnezangers, en de mannen leerden vaak die soort van liefde kennen, die van stijve vormelijkheid en valsche preutschheid niets af weet, die geheel en al overgave en opoffering is, en zij bemerkten dat de vrouw niet alleen tusschen de welbeschutte, vredige vier muren van het eigen thuis een zorgzame huisvrouw zijn kan, maar dat zij als gezellin die blijmoedig, met weinig behoeften het hutje deelt, als goede kameraad, trekken van haar wezen aan den dag doet treden, die hij anders geen gelegenheid had te leeren kennen, en wier waarde onschatbaar is. Terwijl de kerk door haar bovenzinnelijke opvatting van het huwelijk verstikkenden honingdauw op de bloemen van echte liefde strooide, werkte het toenemen der middeneeuwsche vrije liefde als gloeiende zonnehitte op een slechts aan schaduw gewende plant. De oorsprong van dezen diep-ernstigen psychologischen en zedelijken kant der vrouwenkwestie, waarop veel te weinig acht geslagen is, is tot in dien tijd te zoeken. Dat de voor onheilig verklaarde, uit den echt gebannen liefdeshartstocht steeds ruwer en teugelloozer, en in plaats van de kern der levensvreugde, in plaats van de aansporing tot al het schoone en groote, het uitgangspunt van dierlijke ondeugd en afdwalingen werd, is bij de economische, juridische en politieke toestanden der middeneeuwen niet te verwonderen.

Met de opkomst der steden, den betrekkelijken welstand en het kalme, geruste leven harer burgers schenen onder de beschutting harer muren de zedelijke toestanden reiner te worden. Maar de diepgaande omwenteling van den arbeid en zijn voorwaarden, die in de plaats van de horige arbeidster meer en meer den vrijen handwerksman deed treden, die de werkzaamheden der huisvrouw en haar dienstmaagden door de meest verscheidene beroepen deed overnemen, maakte de arbeidskracht van tallooze vrouwen overtollig, haar zeiven brood- en LsJakloos, en voerde haar in de armen van de ondeugd. De eerzame burgers voor wier oogen de prostitutie meer en meer aan den dag trad, wisten dezen misstand niet anders te beteugelen dan door zoogenaamde maagdenhuizen of jongedochterhofjes, de navolgingen der antieke lupanaren en de voorloopers der moderne bordeelen, op te richten. Zij

Sluiten