Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de voedingsbodem der vrouwenkwestie en der vrouwenbeweging. Zij die zich den nood en de onderdrukking van haar geslacht het eerst bewust werden, en die het waagden dat in woorden uit te drukken, konden natuurlijk niet de ergst mishandelden zijn; zij moesten op een zekere hoogte van beschaving en inzicht staan. Want de diepste nood maakt stompzinnig; hij vernietigt alle werkkracht; hij laat zelfs het gevoel van ontevredenheid met eigen ellende niet opkomen.

De eerste navolgster van Christine in Frankrijk was daarom ook een vrouw van dezelfde klasse als zij: Mademoiselle de Gournay, de aangenomen dochter van Montaigne. Zij eischte rechtsgelijkheid voor de geslachten, met uitzondering van den weerbaarheidsplicht. Een rechtstreeksch practisch resultaat hadden deze pogingen natuurlijk niet, maar zij hadden, tezamen met den invloed van het humanisme, het opbloeien van kunst en litteratuur en den door toenemende uitbuiting van het volk stijgenden welstand der hoogere klassen, verhooging van de beschaving der vrouw ten gevolge. Wat geest en kennis betreft, stak een koningin, die bijna een legendaire figuur geworden is, boven de menigte der geleerde vrouwen uit: Margaretha van Navarre, de zuster van Frans 1. ') Haar vertellingen, haar gedichten, bovenal echter haar brieven, geven den geest van de 16de eeuw met al zijn lichtzinnigheid en bevalligheid levendig weer, zij vertoonen echter ook overal de sporen van nabootsing der italiaansche voorbeelden. Haar even schrandere, maar, in tegenstelling met haar, zedelooze naamgenoote, Margaretha van Valois, de echtgenoote van Hendrik IV, 2) schreef vijftig jaar later een meer zelfstandigen stijl en deed, vol verachting voor de haar omringende zwakke en lage mannenwereld, zich verheffend op haar krachtigen geest, een geschrift over de meerderwaardigheid van het vrouwelijk verstand verschijnen.

Belangrijks op wetenschappelijk gebied hebben de vrouwen van Frankrijk evenwel niet verricht. Een enkele slechts steekt boven de menigte uit: Anna, de dochter van den geleerden filoloog Tanneguy Lefèbre en echtgenoote van zijn onbeteekenenden leerling André Dacier. De eerste fransche vertalingen van Plautus en Aristophanes, van Terentius en bovenal van Homerus zijn afkomstig van haar hand, en haar verweerschrift: Traité des causes de la corruption du goüt, waarin zij de aanvallen van Lamotte tegen den Ilias en de Odyssee krachtig afsloeg, heeft een duurzame waarde behouden. Dat Anna Dacier

1) Zie Miss Freer, Life of Marguerite, Queen of Navarra, London 1855, en Oeuvres du Seigneur de Brantome, t. a. p., 2e deel, blz. 451.

2) Zie Saint-Poncy, Histoire de Marguérite Valois, Paris 1887, en Brantome,

t. a. p., blz. 376.

Sluiten