Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze revolutionnaire daad van den 6den October, die onvoorbereid uit het natuurlijk gevoel van het volk oprees, komt den vrouwen toe, zooals die van den 14den Juli den mannen toekwam. De mannen namen de Bastille in, de vrouwen overmeesterden den koning en daarmee het koningschap. ') Want ofschoon het eerst den schijn had, alsof de Omwenteling geëindigd was, ving zij in waarheid pas aan. De vrouwen uit het volk hadden zich uit eigen kracht haar plaats in het openbare leven bevochten; mochten zij ook nog langen tijd de rechten der staatsburgers ontberen, voor haar stem kon men niet meer doof, voor haar toestand niet meer blind blijven. Daarbij was haar eigen belangstelling in de vraagstukken der binnenlandsche en buitenlandsche politiek gewekt, zij hadden leeren inzien, hoe diep deze vraagstukken ook in haar leven en in dat harer kinderen ingrijpen, en zij werden op grond van dat inzicht tot stuwende krachten der revolutionnaire propaganda. 2) Niet slechts traden zij tot de politieke clubs der mannen toe en namen deel aan de debatten, zij stichtten thans ook in haast alle groote steden vrouwenvereenigingen, welker ledental zeer aanzienlijk was. De vereeniging Amies de la Constitution telde alleen in Bordeaux 2000 leden, 3) jj en de vereeniging der Femmes républicaines et révolutionnaires bracht 8 het in Parijs tot 6000. Tot die der Patriotes des deux sexes défenseurs de la Constitution, die onder de zaal der Jacobijnenclub placht te vergaderen, behoort ook Madame Roland, de invloedrijkste politieke vrouw der Omwenteling. Zij was de ziel der Gironde; aan haar roep en invloed dankte haar echtgenoot zijn beteekenis en zijn herbenoeming in het ministerie; de fransche archieven bevatten talrijke diplomatieke acten die van haar hand zijn. Zij overtrof in kennis, in reinheid van bedoelingen, in moreelen moed de meesten harer tijdgenooten; slechts zij was in staat den brief aan den koning te schrijven, die de gebeurtenissen van den 21sten Juni en den lOden Augustus voorbereidde. Zoo zeer dus haar persoonlijkheid het bewijs leverde voor het goed recht der eischen van de vrouwenbeweging, zoo weinig oefende zij eenigen directen invloed uit op haar vooruitgang en organisatie.

Een der eigenaardigste persoonlijkheden, die het tijdperk der Omwenteling, zoo rijk aan oorspronkelijke figuren, voortbracht, zou de eerste organisatorische en agitatorische kracht der vrouwenbeweging worden: Olympe de Gouges. Haar eigenlijke naam was Marie Gouze, | haar ouders waren eenvoudige burgers van Montauban, doch het schijnt niet uitgesloten te zijn, dat zij aan een betrekking van haar moeder

1) Zie Michelet, t. a. p., blz. 56.

2) Zie Ségur, t. a. p., blz. 19 en vlgg.

3) Zie J. Turquan, La citoyenne Tallien. Paris 1898. Blz. 27.

Sluiten