Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een waardigen man niet begeerd te worden?" Hij geeft diensvolgens den „ouders van zekeren stand, die geen vermogen bezitten", den raad, hun dochters niet zooals tot dusver alleen met het oog op den echt op te voeden, doch haar een ontwikkeling te geven die het haar mogelijk maakt als onderwijzeressen en gezelschapsjuffrouwen eenmaal een onderkomen te vinden. ') Zijn moedig woord, dat tot dusver door velen gevoeld was, maar dat niemand had durven uitspreken, viel op vruchtbaren bodem. Menig onbevredigd, eenzaam meisje schiep zich in het onderwijs een bevredigenden werkkring en droeg, door zich zelve te helpen, er toe bij dat haar veronachtzaamd, onwetend geslacht gebaat werd. Als de meest uitnemende van haar zij Karoline Rudolphi genoemd, die na een jeugd vol ontbering en jaren van innerlijken strijd, tot het ^ besluit kwam opvoedster te worden en ten slotte in Hamburg een meisjesschool oprichtte die aan vele andere tot voorbeeld strekte. Haar opvoedingsbeginselen heeft zij in haar boek „Gemalde weiblicher Erziehung" neergelegd; zij vinden hun hoogste uitdrukking in de V woorden: „Laat uw kinderen menschen worden!" 2) Voedt de meisjes X niet in de eerste plaats op tot dames en huisvrouwen, maar tot flinke menschen die als 't noodig is ook alleen door het leven kunnen gaan, die niet behoeven te wanhopen, als de leidende hand van den man ontbreekt.

In schrille tegenspraak staat Karoline Rudolphi met haar tijdgenoote Madame de Genlis, die de meisjes slechts voor het huwelijk, slechts voor den man wilde opvoeden, die in de ontwikkeling niets anders zag dan een middel om de verveling te bestrijden en den lediggang te voorkomen, en logisch tot de slotsom kwam: „Het genie is voor de vrouwen een gevaarlijke en nuttelooze gave, het vervreemdt haar van hare bestemming en doet haar deze slechts als een drukkenden last gevoelen." 3) De schrijfster, het type der opvoedster van haren tijd en haar volk, sprak hiermee uit wat de opvatting was van hem die voor de eerstvolgende tientallen jaren de lotgevallen der wereld in zijn ijzeren vuist hield: Napoleon. Evenals Rousseau zag hij in de vrouwen slechts de moeders; tot moeders, tot voortbrengsters en opvoedsters van een heldengeslacht, wilde hij haar opgevoed hebben. En zoo scherp omlijnd en vastgeworteld was zijn meening, dat hij alle geestige en geleerde

1) Zie J. B. Basedow, Methodenbuch für VSter und Mütter, Familien und Völker.

Altona 1770. BI. 324 en vlgg.

2) Zie Karoline Rudolphi, Gemalde weiblicher Erziehung. Heidelberg 1815.

Voorrede, blz. XLVI.

3) Zie Madame de Genlis, Adèle et Théodore, ou Lettre sur 1'éducation. Paris

1782, I, blz. 30 en vlgg.

Sluiten