Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

haar stand niet paste geld te verdienen, en die erkent dat de „geweldigste verlichter, de bittere nood" het was, die velen de oogen geopend heeft, verklaart de „emancipatie van den arbeid" voor het eenige waarover voorloopig gesproken kan worden.

Zoo had zich in Noord-Amerika, in Engeland, Frankrijk en Duitschland, waarbij zich een jaar later door de stichting van den Frauenerwerbverein (vereeniging voor vrouwenarbeid) ook Oostenrijk aansloot, dat proces voltrokken, waardoor de burgerlijke vrouw in een nieuwe phase harer ontwikkeling trad. Een omwenteling in zeden en begrippen, in huiselijk en gezinsleven, in staats- en maatschappelijke instellingen werd daardoor voorbereid, welke geen van hen die alleen den oogenblikkelijken nood verhelpen wilden, voorzag, ja welke hen voor hun eigen voornemens had doen terugschrikken, als zij haar hadden kunnen vermoeden.

Derde periode. — Het streven naar ontwikkeling en arbeid voor de vrouw in den jongsten tijd.

De georganiseerde strijd om arbeid die in de plaats trad van de worsteling om een broodwinning van opzichzelfstaande vrouwen, kenmerkt het begin der moderne vrouwenbeweging. Eerst moest de economische ontwikkeling voorafgaan die de vrouwen meer en meer uit de verenkeling der huiselijke bezigheid rukte en haar dwong buiten de enge vier muren arbeid te zoeken en haar ten slotte haar gemeenschappelijke belangen leerde kennen. Natuurlijk concentreerde zich de vrouwenbeweging op dezen strijd om arbeid al naar de mate van verarming van den burgerstand en naarmate de vrouwen talrijker waren dan de mannen, en de tegenstand die haar op dit gebied in den weg geworpen werd, nam den scherpsten vorm aan, waar de algemeene economische toestand het meest gedrukt, de overvulling der beroepen het grootst en de concurrentie der mannen dientengevolge het sterkst was.

Het gemakkelijkst voltrok zich daarom de strijd in Noord-Amerika. De vrouwenbeweging was hier sinds de dagen der slavenbevrijding in de eerste plaats een staatkundige geworden, en daartegen richtten zich hoofdzakelijk de tegenstanders, terwijl de wensch der vrouwen om tot hoogere onderwijsinstellingen en beroepen toegelaten te worden, op lichter tegenstand stiet. Wel is waar werd in den aanvang het voorwendsel van onvrouwelijkheid ook tegen de scholieren der eerste vrouwencolleges aangevoerd, ja van den kansel gepredikt, voornamelijk het systeem van gemeenschappelijk onderricht van beide geslachten heftig

Sluiten