Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de bewoners van Blackburn Hargreave's spinnincj-jenny; nauwelijks meende hij in Nottingham een toevlucht gevonden te hebben, toen de woede tegen hem en zijn werk tot een volksoproer steeg en zijn huis, met alles wat er in was, met den grond gelijk maakte. Hij zelf stierf in het armenhuis, het meest vervolgd en veracht door hen aan wie hij het beste wat hij bezat gegeven had. Tegen Cartwright's kaardmachine richtte zich een zoo woedende agitatie der handkaarders, dat de invoering eerst tientallen jaren na haar uitvinding mogelijk werd. Jacquard's weefmachines gingen herhaaldelijk in vlammen op; hij zelf zag zich als misdadiger van land tot land verdreven en Heathcoat's kantmachine viel als offer van dat geheim verbond der Luddieten, dat tegen alle machines samenzwoer en gansch Engeland met schrik vervulde. , Een strijd, hoewel ook zonder vuur en zwaard, was het ook, toen de handwerker krampachtig trachtte tegenover de nieuw ingevoerde machine het veld te behouden, door de voortbrengselen van zijn arbeid zoolang in prijs te verlagen, ') tot hij op den ondersten trap van bestaansmogelijkheid gedaald was en zich toen met vrouw en dochter in des vijands dienst begeven moest.

Systematisch was de veldtocht dien de engelsche vakvereenigingen omstreeks het midden der 19de eeuw tegen de machine voerden. Zij verzetten zich met alle hun ten dienste staande middelen tegen haar invoering; zij namen liever de ontberingen van weken- en maandenlange werkstakingen op zich — zooals b.v. de schoenmakers van Northamptonshire — dan dat zij zouden hebben toegegeven. 2) En met dezelfde taaie volharding trachtten zij den vrouwenarbeid niet te doen opkomen. Zoo ontspon zich een heftige strijd der zetters tegen de in 1848 voor het eerst aangestelde vrouwen en deze werd zooveel te bitterder, toen de staking der zetters te Edinburgh tengevolge der vrouwelijke onderkruipers met een nederlaag eindigde. 3) Tot de overwinning die de parijsche zetters behaald hadden, doordat de vrouwen door wettelijke bepaling van de zetterijen uitgesloten werden, brachten zij het niet. 4) Daarentegen gingen de vakvereenigingen er vaak toe over zich zelf hulp te verschaffen. De bepaling dat geen lid naast een vrouw mocht arbeiden, bevond zich in talrijke statuten en bevindt zich gedeeltelijk nog heden daarin. Waar vrouwelijke arbeiders voor de eerste maal de fabriekspoort ingaan, ontmoeten zij algemeene verachting, zoo niet

1) Zie Sidney und Beatrice Webb, Theorie und Praxis der englischen Gewerkvereine. In de Duitsche vertaling van C. Hugo, le deel, Stuttgart 1898, blz. 373.

2) T. a. p., 1ste deel, blz. 354 en vlgg.

3) Zie Sidney und Beatrice Webb, t. a. p., 2de deel, blz. 43 en vlgg.

4) Zie J. V. Daubié, La femme pauvre du XIX. Siècle. Paris 1866, blz. 51.

Sluiten