Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Eerst het inzicht in het vrouwenvraagstuk werpt het volle licht op het wezen van het sociale vraagstuk, waarvan het een deel is. Hoe verder de kapitalistische ontwikkeling voortschrijdt, des te moeilijker wordt de oplossing van haar sphinxenraadsel. Des te beslister zal echter ook de vrouwenarbeid niet slechts om oplossing roepen, maar deze ook helpen voorbereiden. Hij heeft zijn ontstaan aan de revolutioneering der productiewijze te danken, hij draagt alle elementen in zich om deze productiewijze nu zijnerzijds te revolutioneeren, doordat hij een harer grondslagen aantast: het gezin, en man en vrouw en kind tegen haar in het veld voert, zooals tot dusverre bij geen der historische klassen- en machtsworstelingen geschied is. Het meest behoudend element in de menschheid, het vrouwelijke, zal de drijfkracht van den meest radicalen vooruitgang worden.

Zonder den vrouwenarbeid kan de kapitalistische orde niet bestaan en zij zal steeds minder zonder hem kunnen bestaan. De vrouwenarbeid echter ondermijnt den ouden gezinsvorm, doet de begrippen der zedelijkheid wankelen waarop de moraal der burgerlijke maatschappij opgebouwd is en brengt het bestaan in gevaar van het menschengeslacht waarvan gezonde moeders de voorwaarde zijn. Wil de menschheid niet ten slotte zichzelf opheffen, dan zal zij de kapitalistische orde moeten opheffen.

De sociaalpolitieke wetgeving baant mede den weg tot dit doel. En dat is haar grootste, hoewel ook onbedoelde taak. Zij maakt de mannen en vrouwen der loonarbeidersklasse ontvankelijk voor het bewustzijn van hun solidairen samenhang. Zij stelt rechten in de plaats van aalmoezen en vernietigt het onderworpen slavenkarakter dat de arbeiders van den voor-kapitalistischen tijd nog kenmerkte. Zij smeedt de massa s nog vaster aaneen en leert hun den tegenstander kennen die zijn belangen tegenover de hunne uitspeelt.

Zoo werkt bewust en onbewust alles samen om in de plaats der oude wereld, die de menschheid in twee vijandelijke kampen verdeelde, een nieuwe op te bouwen, waarin de loonslavernij voor economische onafhankelijkheid plaats zal maken, waarin de arbeid der vrouw haar niet benadeelen en bezoedelen, doch tot vrije gezellin van den man verheffen zal, waarin zij haar hoogste bestemming vervullen kan als nimmer te voren en een sterk, blijmoedig geslacht zal getuigen, dat de moeder het nimmer ontbrak.

Sluiten