Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Die wezenlijke vrije arbeid is echter nog zeer ongeregeld. Daarmede wordt bedoeld, dat de arbeiders, die „men in dier voege verkrijgt, niet geregeld (assidu) te „werk komen. Men kan nooit rekenen op een vast „getal werklieden, uit hoofde van de vele redenen, „welke er voor hen bestaan om van het werk te blijven.

„Hunne behoeften zijn gering. Aan den eenen „meester vragen zij voorschot, om de vroeger gemaakte „schulden bij eenen anderen te betalen, en er nog wat „van over te houden, om daarmede nog eenige dagen „zonder werken televen. Huwelijksfeesten, besnijdenissen „begrafenissen, vasten, padisnijden, passerdag in hunne „negorij, en wat al niet meer, zijn oorzaak dat zij van „het werk blijven.

„Ik wensch hiermede niet te kennen te geven, dat „ik tegen den Javaanschen werkman ben ingenomen. „Integendeel, hij heeft ook weder goede eigenschappen, „die maken, dat men hem bij langeren duur van omgang „genegen wordt. Ik heb den Javaanschen werkman in „eene der hoofdtrekken van zijn karakter, gebrek „aan assiduiteit, willen doen kennen.

„Ik ben nu gekomen tot behandeling van het tweede „punt, en de eigenlijke hoofdvraag, namelijk in hoeverre „de arbeid aan de groote werken in de residentie „Soerabaja vrij was te noemen.

II. „Toen ik in 1852 werd benoemd tot Chef van „den Waterstaat in de Residentie Soerabaja, vond ik „het regentschap van dien naam (het belangrijkste van „geheel Indië) in eenen allerbedroevendsten toestand, „met betrekking tot dat gedeelte van den openbaren „dienst.

„Die toestand komt, in korte trekken te samengevat, „hierop neer:

„De hoofdplaats Soerabaja had in den oostmoesson „gebrek aan toevoer van zoet water. De vaart op de „Soerabaja-rivier was gedurende een gedeelte van het „jaar gestremd, zoodat groote moeielijkheden werden „ondervonden in den afvoer van producten en den opvoer „van zout. Elf suikerfabrieken konden niet aan het „malen gehouden worden, dan door aanleg van tijdelijke „werken, welke in den oostmoesson door duizende men-

Sluiten