Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„dat, wanneer deze verdeeling aan de plaatselijke „autoriteit slechts wierd overgelaten, de werken in dier „voege spoedig en zonder bezwaar voor de bevolking „tot stand konden komen."

„De vorige resident was intusschen lid in den Raad „van Indië geworden, zoodat lichtelijk is te begrijpen, dat het laatst omschreven voorstel te Batavia eenige „sensatie verwekte.

„Onverwijld werd er eene commissie benoemd van „twee hoofdambtenaren tot onderzoek en beantwoording „van de vraag, waaraan de vermindering van volk was „toe te schrijven.

„Speciaal ook moest onderzocht worden, of de regent „van Soerabaja de opkomst van arbeiders tegenwerkte.

„Op het vernemen daarvan werd het genoemde „inlandsche hoofd bevreesd, dat het gebrek aan volk „hem zijne betrekking zoude kunnen kosten en reeds „vóór het oogenblik, dat de commissie het bevolen onderhoek begon, was er weder een genoegzaam aantal werklieden verkregen.

„De uitslag van het onderzoek der commissie was, „in verband hiermede: het voorstel om voor eerst niet „tot gedwongen arbeid over te gaan.

„De resident, ook begeerig om de werken te zien „beëindigen, liet verder de zaak op zijn beloop, hielp „mij naderhand nog met 4000 man daags in verplichten „arbeid, en op 1 Januari 1857 was ik in staat gesteld, „om te rapporteeren, dat de nieuwe werken in functie „waren getreden.

„In betrekkelijk zeer korten tijd, en gelijk eene onder„vinding van drie jaren heeft bewezen, met het beste „gevolg, was alzoo, met andere groote werken, ook tot „stand gebracht het kolossaalste waterwerk, dat immer „in Nederland of zijne koloniën is ontworpen en uitgeroerd, doch gelijk uit het vorenstaande blijkt, niet „geheel in vrijwilligen arbeid gelijk wij Westerlingen dit. „begrijpen, maar zulks slechts voor een klein gedeelte, „voorts gedeeltelijk in „zoogenaamden vrijen arbeid" en „gedeeltelijk door middel van heerendiemt — alles even„wel tegen de betaling van 30 duiten daags per man.

Sluiten