Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

\ ijftigf jaren geleden kon men op de afscheepplaatsen op Java tot het laden en lossen van schepen voor behoorlijk loon geen vrijwilligers bekomen en moesten gedwongen arbeiders daarvoor gebezigd worden, evenzoo was het gesteld op de hoofdplaatsen met den arbeid in 'sLands algemeene- en steenkolenpakhuizen.

Men heeft moeite dat te gelooven, als men zich voorstelt, hoe thans het zuiver economische beginsel van vraag en aanbod bij deze werkzaamheden heerscht.

W ie in Soerabaja aan den Grooten Boom den Madoereeschen vrachtkoelie eenigszins gade g'eslagen, wie in hem het type van den op geld verdienen belusten arbeider herkend heeft, kan niet grifweg aannemen, dat niet meer dan een halve eeuw geleden de vertegenwoordigers van een dergelijk genus werklieden geheel ontbroken hebben.

\ ragen wij, wat heeft die ommekeer veroorzaakt, welke invloedrijke factor is hier werkzaam geweest, dan is het niet moeielijk daarop het antwoord te bekomen.

Het zijn de behoeften, voortgesproten uit eene nadere aanraking met den Europeaan, die als prikkel bij den inlander gewerkt hebben.

De koelie te Soerabaja, te I andjong-Priok, drinkt op zijn tijd zijn glaasje stroop met ijs, eet zijn door Chineezen vervaardigd gebak, rookt zijn sigaar, heeft in een woord in zijn voedings- en genotmiddelen relatief kostbare neigingen bekomen. Wil hij daaraan toegeven dan moet hij geld verdienen, arbeiden. Ziedaar het geheele geheim.

De inlander in de binnenlanden is niet lui, we hebben dat ook niet beweerd. Waar het geldt de uitoefening van zijn geliefde rijstcultuur ontziet hij geen arbeid;

Sluiten