Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Door de vertaling inheems is intussen de term Kreools zeer onvoldoende bepaald, vooral wanneer hij van een taal gebruikt wordt; slechts ter onderscheiding van de andere betekenissen van het woord kan die vertaling enig nut hebben. Kreoolse talen zijn dan, naar een minder vage definitie, de talen die in overzeese gewesten uit Europese talen in de mond van Afrikanen, Aziaten, Australiërs of Amerikanen zijn ontstaan, en dan later ook dikwels door Europeanen of hun afstammelingen zijn gesproken. Al die talen vertonen zekere trekken van gemeenschap, die men ook voor een deel terugvindt in het gebrekkige spreken van kinderen en 't geradbraak van iedereen die zich moet bedienen van een hem weinig bekende taal l).

Maar behalve aan de eigenaardigheden van algemener soort zijn de Kreoolse talen te herkennen aan onderscheidingstekens die een nauwere kring van bepaling vormen. Zo is een algemeen verschijnsel de voorkeur voor niet samengestelde klanken, voor sterksprekende, beeldende uitdrukkingen, voor termen aan 't zeemansleven ontleend en die in hun betekenis worden uitgebreid; afgetrokken begrippen worden moeilik, of in 't geheel niet, uitgedrukt; in de syntaxis vindt men grote strengheid.

') Voor die algemene karaktertrekken verwijs ik naar Het Afrikaansch. blz. 142—145. Niet Kreools, maar geradbraakt, inkorrekt Hollands zijn de briefjes van negers uit Berbice die in de Inleiding (zie blz. 3 vlg.) vermeld zijn. Andere dergelijke briefjes, afkomstig van de Goudkust, vindt men bij Gramsberg, Schetsen van Afrika's Westkust. Amsterdam, 1861, blz. 298. en Cruickshank, Achttien jaren aan de Goudkust, vertaald door D. F, H. J. Weytingh, Amsterdam, 1855, I, blz. 15 en 16. Ik haal de volgende volzin, die vrij wel onzin is, er uit aan: „want ieder mensih moet zijn verpligt doen om het brood te verdienen, en men moet niet sonder zitten eer dat het levensmiddelen te kunnen krijgen, maar men moet werken doen voor dat zulks te ontvangen hebben; want met UE. verzoek voor dit gezegde, en denkt UE. niets anders in uwe hoofd of dat ik UE. nigotiëren willen te doen maken, en zal UE. verzuimd worden voor den voldoener, maar ik zal mijn best doen dat ik UE. te kunnen voldoen worden, en zoo maken alle de menschen op hier in de wereld-te zijn." Hier is individueel geradbraak, waaruit men wel enkele dingen omtrent de taal van de schrijver kan opmaken (geen passief, geen vervoeging, geen inversie enz.) maar een aparte taal is 't niet: die ontstaat wanneer het individueel geradbraak heen plaats gemaakt voor een komplex van door alle sprekers gevolgde, natuurlik onbewust gevolgde, regels. Deze briefjes vormen in 't geheel geen eenheid.

Sluiten