Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bezwaar zijn om 't Negerhollandse lo direkt uit 't Negerportugees af te leiden, want daarin, gelijk in 't Maleisportugees, staat lo achter 't persoonl. voornaamw. Doch 't eerst genoemde argument blijft afdoende er tegen.

§ 59. Het partikel ha der Denen en a der Duitsers en van Uiinps dient om een handeling aan te duiden die in 't verleden plaats vond. Van Name ziet er in „a weakened form of hébben ((-reole ha) , doch m. i. ten onrechte. In 't Negerhollands is ons „hebben lia(b), maar de klinker in dit woord wijst reeds op buitenlandse oorsprong; het is stellig het Spaanse haber, in 't 1'apiements «(insgelijks het teken van de verleden tijd, schoon met een andere nuance) geworden. Het Negerhollands heeft a zeker aan t Negerspaans te danken. Over de vorm met h zie men § 4.

§ oO. Door ka wordt een handeling aangeduid die in 't verleden is voltooid. De Deense teksten ('t werk van mensen wier moederlaai het Kreools was!) tonen dat duideliker dan de Duitse, die ilikwels a hebben waar de eerstgenoemden ka gebruiken.

Oldendorp zegt (blz. 430): „lïir ben, seyn, ist es sehrgewölm211 brauchen. Z. B. mi ka moe, anstatt mi ben moe". Deze funktie van ka is af te leiden uit de betekenis van een in t verleden tot stand gekomen handeling, waarvan een toestand in 't heden het gevolg is (Grieks perfektum); men dient 'laarbij in t oog te houden dat in 't Kreools elk woord als verbaalbegrip opgevat kan worden. Wanneer men dus leest die pampuen no ka rip (T. P. blz. 138), die vier ka yt (G. D. blz. 3o), hem ha hoppo (op, G. D. blz. 52), dan heeft men I recht rip, yt, hoppo weertegeven door rijpen, uitgaan< opstaan (de pompoen is niet tot rijpheid gekomen of is niet '!jp)■ Op die wijze is ka gelijk van betekenis geworden met is, ook waar 't niet zeker is dat men in 't woord dat er op volgde een verbaal begrip heeft gevoeld. B.v.: als volk ka quaet na ju (als men boos op je is, G. D. blz. 35).

Reeds is er op gewezen dat waar wij een passieve vorm ge'i uiken het Kreools of de gehele zin omzet óf eenvoudig het kerkwoord onveranderd op zijn plaats laat (zie hierboven, 'Dit laatste geschiedt bij voorkeur in konstrukties met .a' ,le aanleiding is ongetwijfeld dat ka de betekenis van is j t gekregen, waarbij dan het werkwoord, als predikaats"'paling, aktief of passief kan staan. Derhalve leest men: die

Sluiten