Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wat. te zegden hebben; zij spreken geen woord, geen gedachte, maar alleen feiten, gebeurtenissen, daden; er zit niets achter ener raag niets achter gezocht worden; de stomme sphinx van het gebeurde, dat u aankijkt, die is de Geschiedenis.

Ook het Taalonderwijs is naar dit stelsel zaal-onderwijs, aanschouwingsonderwijs; het staat alleen op een hoogeren trap in den onderwijsgang, omdat het den overgang nadert van zien tot doen. En het mankt dien overgang. De Taal is de eerste uitwerking der Aanschouwing van Natuur, Wereld en Historie in ons, menschen. Door het zien gaan we praten, spreken. Door het zien moet daarom het spreken gewekt, geleid, tot volle energie en uitwerking gebracht worden. Niet uit het denken, maar uit het zien komt het spreken op. Het Aanschouwen moet daarom de methode voor de taalvorming en voor het taalonderwijs bepalen; — het aanschouwen ook in den ruimeren zin van hooren en gevoelen, van innerlijk gevoelsaanschouwen. En de Taal moet in 't eind veraanschouwelijken, wat wij zien, hooren, gevoelen. Zij moet in klanken en woorden doen, wat we zien.

Een en ander beheerscht alraeer de leermethode bij het taalonderwijs. Reeds bij het leeren der letters moet de abstracte letter uit de voorstelling worden geweerd. Met alle zielkunde en met alle waarheid zou het in dit stelsel strijden, zoo de onderwijzer, als meester, zeide, dat dit figuur « en dat figuur /» of s heet. Neen, de kromme worst in de pan op het vuur, die een sissend geluid maakt, moet het zeggen, dat zoo'n figuur als een kromme worst s heet. Van is er een redelijke autoriteit, want de Aanschouwing

heeft dan gesproken.

Men gevoelt het verschil hier met het vroegere spa—aa; daar was het plaatje hulpmiddel, al vergde het ook als zoodanig te veel van den kindergeest, veel meer dan de eenvoudige letter als een ding met een eigen naam. Maar thans moet de worst tot de aanschouwing spreken en lettervorm en klank voor den leerling bepalen.

Bij het leesonderwijs moeten nu verder helaas enkele sprongen gemaakt worden, tenzij men de onmogelijke toer van kinderhersenen vergt, om in alle letters worsten en eitjes en vogeltjes te zien. Er is niets aan te doen, letters moeten nu letters worden en woorden woorden. Men heeft het heusch geprobeerd met boekjes, waarin bij

Sluiten