Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

elk woord een ding afgedrukt stond, b.v. onder de drie woorden van den zin »Jan kan schoppen" stonden gedrukt drie l)eelden: een poppetje, een melkkan en drie aard schoppen.

Dat was de carricatuur van het aanschouwingsonderwijs, nog in het beeldschrift der sigarenzakjes voortgezet. Maar genoeg, men moest een sprong maken van het ding op de abstracte letter en het gedrukte woord ; — waarom zijn de dagen der hiërogliefen ook voorbijgegaan ! Toch blijft de Aanschouwing in het leesonderwijs haar autoriteit hok bij den sprong handhaven. Het prentje, dat, als het goed is, heel den inhoud der leesles moet bevatten, staat erboven afgedrukt. De leesles moet de ontleding van dat prentje zijn, meer niet, het prentje spreekt, niet de les, de les geeft het prentje te lezen, te zien.

Zoo moeten de prentenboeken voor de jeugd zijn, het rijmpje moet de prent laten spreken, niet omgekeerd. De Taal is op zich zelf niets; de Natuur spreekt tot de aanschouwing; de Taal is slechts tolk der Natuur.

De leesboeken, de lectuur, zijn hiermee bepaald. Hier is de weg aan het realisme in de literatuur gewezen ; het boek moet het Aanschouwen zeggen, het moet het aanschouwde doen in woorden, in verbeeldingen. Moraal komt dan ook in de leesboeken voor de school niet te pas; zij moeten zuiver beschrijven, vertellen, aanschouwingen geven. En zoo aansluiten aan de lectuur voor het leven, aan de krant en de roman, zonder leer, realistisch, aanschouwing gevende.

De regel der Aanschouwing geldt niet slechts voor het inleiden in de Taal door lezen. — De onwijze (irammatica is nu eenmaal nog een noodzakelijke techniek, die echter binnen de engste grenzen beperkt moet worden ; — schooner veld biedt ongetwijfeld de Etymologie, die de historie, het leven, in het woord doet zien. — Maar in het onderwijs moet vooral ook de tnaieorining behartigd worden, en die taalvorming moet immers onverbiddelijk onder de suprematie der Aanschouwing staan; het stelsel vordert het nu eenmaal. Daarom moet het spreien leer en in het onderwijs enkel door Aanschouwing geschieden. Het kind moet leeren zeggen, wat het ziet, zoowel door opzettelijk onderwijs in het spreken door Aanschouwing te geven, als bij alle onderwijs in de andere vakken en

Sluiten