Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de voortreffelijkheid cener sanatorium-behandeling. Neen, volgens het welgestaafd oordeel van de meest gezaghebbende medici, van de corypheeën der medische wetenschap, is bij ons huidig kennen en kunnen de sanatorium-behandeling onzer tuberculoselijders het meest betrouwbare middel om aan de patienten genezing te brengen. Ook zelfs, indien het den wetenschappelijken onderzoeker ter leniging van de ellende der tuberculose gegeven mocht zijn, hetzij op het voetspoor van den Duitschen geleerden Robert Koch een afdoend serum te bereiden, hetzij langs een anderen weg stoffen te bereiden die den tuberkerbacil dooden of diens vergiftige producten onschadelijk maken, dan nog zal het sanatorium zijn groote waarde blijven behouden en een onschatbaar hulpmiddel blijven om een genezing langs welken weg ook te bevorderen.

Helaas, zoo ver zijn we nog niet gekomen. De wetenschap heeft de sluier van het onbekende slechts voor een klein tipje mogen oplichten. Het resultaat van Koch's naarstige nasporingen, heeft ons in 1890 wel het Kochsche tuberculine gebracht, dat in den beginne een schoone toekomst scheen te openen voor den tuberculoselijder, doch de Tijd en de ervaring der geneesheeren hebben ten slotte in het tuberculinum geen geneesmiddel kunnen treffen, maar hoofdzakelijk alleen een herkenningsmiddel voor de ziekte mogen vinden. Ook de latere sera van Koch en zoovele andere als vann Maragliano, Marmorek, Klebs, Spengler, Denys enz., hebben nog geen afdoend middel gebracht, hoewel met enkele dezer sera reeds zeer schoone resultaten werden bereikt. Daarom blijft onze hoop gevestigd op de toekomst. De wetenschap schrijdt voort met gestagen tred. Morgen wordt misschien bereikt, wat heden nog verre, verre toekomstmuziek leek. Maar welke geneesmethoden ook heil brengen, het sanatorium als zijnde het meest natuurlijke geneesmiddel, blijft van waarde voor de medicatie. In de drift naar het beste mogen wij het goede niet onderschatten.

Het engelsche medische tijdschrift „The Lancet" stelde in het afgeloopen jaar een enquête in onder de voornaamste Engelsche klinici naar de voordeelen der sanatorium-behandeling.

Alle gevraagde autoriteiten, waaronder de beroemde namen van

Sluiten