Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

christendom een wezenlijk andere richting heeft geschonken, en wier welvaart den nijd opwekte, welke tot de eerst-bckende uiting van Jodenhaat aanleiding gaf. R. Benjamin van Tudela, die in de tweede helft der 12K eeuw zijn bekende voetreis naar Jeruzalem en Perzië maakt, en van alle Jodengemeenten, welke hij aandoet een kleine notitie schrijft, telt in Saloniki nog slechts 500 Joodsche mannen, die met handenarbeid een hard stuk brood verdienen. Deze vijfhonderd zijn waarschijnlijk afstammelingen van vroegere nederzetters. Weldra komt de trek van de Asjkenazim uit Slavonië; een paar eeuwen later, in het begin der 16e eeuw, de groote trek van de Sephardim uit Spanje en Portugal, die het Spaansch karakter der Joden in Saloniki en overal in het Oosten, bepaalt. De gemeenschappelijke taal wordt Oastiljaansch: de Asjkenazim, ook zij die later uit Servië komen, verliezen de steilheid hunner godsdienstige opvattingen, zelfs hun taal, gaan op in de liberaler denkbeelden van de Iberische Joden, en noemen zich voortaan „Spanjolen", zooals dezen. Dan verheft zich de gemeente tot kracht en bloei: ook zij ziet in haar midden groote rabbijnen opstaan, talmudisten, die tevens sterrenkundigen, wiskunstenaars, wijsgeeren en dichters zijn, en als wier doorluchtigste Mozes Almochnino genoemd wordt, wiens geschriften nog niet, allen zijn uitgegeven, maar in handschrift of gedrukt tegenwoordig bijna niet te vinden zijn. De Joodsche nijverheid sterkt de Turken in hun strijd tegen de christenheid. Als kaartdrukkers, wapensmeden, wevers, goudsmeden worden de Joden door de Turksche overheid zeer gewaardeerd, en zij genieten opnieuw een vrijheid welke de oude Muzelmansche geloofsverdraagzaamheid in Spanje evenaart, maar die zij sinds langer dan een eeuw ontwend waren. De faam van het nieuwe Jeruzalem aan de Egeïsche Zee doordringt de Jodengemeenten iu Zuid-Frankrijk en Italië, minder vervolgd dan die iu Spanje, maar toch niet geheel veilig voor de ketterjacht van Hoomsche inquisitie. En steeds vestigen zich in Saloniki andere Sephardim,

Sluiten