Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hebben het reeds gezegd, en komen er later op terug, men mag de tak niet van den wortel scheiden. De deugdsbetrachting mag niet van den godsdienst gescheiden worden. En godsdienst wordt op de openbare lagere scholen in Nederland niet onderwezen. Het onderwijs in de zedeleer op deze scholen is dus uit zijn verband gerukt, van den wortel gescheiden; het deugt niet. Dc christelijke scholen hebben daarin verbetering gebracht. Het christelijk onderwijs moet den zeden ten goede komen.

Er is tegenwoordig bij sommigen zelfs eene neiging om de paedagogie geheel van de openbare lagere school te bannen. Deze school hebbe enkel intellectueele ontwikkeling ten doel. Wordt die neiging eens in praktijk gebracht, dan zal dit zeker den zeden onder het volk niet ten goede komen.

De tegenwoordige opdrijving van het onderwijs, de „surménage intellectuel" is wel een bewijs, dat men van de wetenschap voor den mensch veel verwacht, maar of deze „ueber" methode wel tot het doel zal leiden, mag betwijfeld worden. Zeker is, dat door de „surménage" het psychisch evenwicht van den mensch verloren gaat, het gevoelsleven schade gaat lijden, en de energie om zedelijk staande te blijven verzwakt.

f. De paedagogie heeft bij het middelbaar en hooger onderwijs weinig te beteekenen. Op de openbare gymnasia wordt wel de ethica van de Grieken en Romeinen beoefend, maar van beoefening der christelijke moraal is geen sprake. Het ethisch opvoedend element aan de universiteiten zoekt men tevergeefs, alsof de aanstaande geneesheer niet de medische en de advocaat niet de juridische ethiek behoeft.

Wij achten het hoogst wenschelijk, dat de universiteiten geheel gekerstend worden; dat de christelijke moraal er worde onderwezen, dat het geheele onderwijs hervormd worde en op christelijken wortel stoele. Het is niet genoeg, dat Christen-leeraars naast de tegenwoordigen geplaatst worde. Het geheele onderwijs, de geheele school worde met het christelijk zout doortrokken. Het Christendom is geen bijzaakje; het is het zout, het zuurdeesem dat den geheelen schotel doortrekke.

g. Hier dient de vraag onder de oogen te worden gezien, of het populariseeren der wetenschap aan de zedelijke maatschappij ten goede is gekomen. Wij meenen dat in een paar woorden — en veel kan hier ter plaatse daarover niet gezegd worden — niet te kunnen uitmaken. De ervaring zal hier uitspraak moeten doen, en de menschheid is een te gecompliceerd organisme om den invloed van dit ééne moment — het populariseeren der wetenschap, terwijl er honderden momenten op haar werkzaam zijn — te kunnen berekenen. Gelijk

Sluiten