Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met bijna koortsachtige haast volgden weldra duitsche en engelsche vertalingen *). Een jaar vroeger had stellig de ontdekking maar in een klein kringetje de aandacht getrokken: nu vond dit „wetboek van Hammoerabi" in de goedkoope engelsche en duitsche vertaling duizenden lezers. En de indruk dien het maakte was misschien nog grooter bij de nietlezers. Een zeer breede massa „ontwikkelden," die hare godsdienstige ontwikkeling uit ongodsdienstige bladen put, had genoeg aan de jaartallencijfers alleen. Hammoerabi's wetboek zooveel eeuwen ouder dan Moses ! Dan moest Moses immers Hammoerabi hebben afgeschreven, — en dan was het in eens gedaan met de oudtestamentische openbaring, en natuurlijk ook met het Christendom, dat op deze berust. Zoo is door de overwegende meerderheid beslist aan menig bittertafeltje.

Het vraagstuk is dus in velerlei kringen nog aan de orde. En bij het ontvangen van de vereerende uitnoodiging voor deze lezingen was dan ook mijne eerste gedachte: van een beoefenaar der Heilige Schrift verwacht de vergadering in deze omstandigheden alleen „Babel en Bijbel," of anders „Bijbel en Babel."

Ik begon dan ook werkelijk met in die richting te studeeren. Na de beide bekende werkjes van Delitzsch ben ik te rade gegaan bij een tiental andere Assyriologen of Bijbelkundigen, katholieke en protestantsche 2).

Maar reeds vóór ik die geschriften doorgeworsteld was, en ieder van zijn standpunt eene keus had zien doen uit de beweringen van Delitzsch, om ze ofwel rechtstreeks te weerleggen, of ten minste de ongenoegzaamheid van zijne bewijzen aan te toonen, was mij de lust vergaan, om hun voorbeeld te volgen, m. a. w. om eene nieuwe beoordeeling van Delitzsch' lezingen te schrijven.

Onder meer om deze reden. Delitzsch verstaat in zeer

1) Zie de aanteekeningen beneden, aan het slot van het werkje.

Sluiten