Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ouders en overheid, jegens den evenmensch, dan lag daarin reeds opgesloten, dat wij de verkeerde neigingen, die ons van de vervulling dier plichten aftrekken, moeten bestrijden en intoomen: onzen hoogmoed tegenover God en de menschen, onze bandelooze vrijheidszucht tegenover het gezag, onzen haat of wrok tegen den naaste, onze zinnelijkheid, onze hebzucht. Maar het negende en tiende gebod leert ons nog eens uitdrukkelijk, dat reeds de inwendige toestemming van den wil, de meest verborgen vrijwillige involging van de booze neiging zonde is, door natuurwet en goddelijke wet verboden. En zal deze wet, hetzij als natuurwet of als goddelijke wet, waarlijk den naam van wet verdienen, — dan moet zij eene geëvenredigde sanctie hebben, dan moet overtreding ook van deze wet strafbaar zijn, en dan moet de mensch rekenschap schuldig zijn aan een meer dan menschelijken Rechter, die niet enkel al zijne uitwendige daden ziet, al zijn ze in de duisternis gepleegd, maar die bovendien de geheimste plooien van zijn hart doorschouwt.

Zoo wijzen ons vooral ook deze twee laatste geboden op een zeer hoog standpunt van geestelijke en godsdienstige ontwikkeling. En zoo hebben we ten slotte in die „tien woorden", in die halve bladzijde van den Bijbel, de kerngedachten van alles wat de mensch noodig heeft voor zijn godsdienstig en maatschappelijk en burgerlijk en huiselijk leven, en zelfs voor zijn inwendig zieleleven.

De vraag dringt zich op: kent gij in de oude of nieuwe letterkunde, van welk volk ter wereld ook, eene bladzijde, die in zoo kort bestek zoo kerngezonde, zoo vruchtbare, zoo rijke gedachten van practische levenswijsheid bevat? Ik voor mij ken er nog ééne, en wie kent haar niet ? Maar die bladzijde is ook geen menschenwerk. Wij noemen haar het „Gebed des Heeren", — omdat zij van de tong van den Godmensch gevloeid is. En de tien geboden — de eenige bladzijde, die wij naast het Onze Vader mogen stellen — zijn die het werk van een onbekenden Israëliet uit de achtste eeuw, zoools Kuenen scheen te denken ? Of is de

Sluiten