Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK IV.

Een schijnbare overeenstemming.

Uit het voorgaande blijkt das, dat Calvinisme en Socialisme wel eens met elkander mogen en moeten vergeleken worden.

Wij handhaven dit met nadruk, omdat tegen zoodanige vergelijking misschien bezwaar gemaakt, en beweerd zal worden, dat hiermede ongelijksoortige grootheden naast en tegenover elkander gesteld worden, tusschen welke geene vergelijking mogelijk is.

Men zegt, het Calvinisme is een dogmatisch-kerkrechte1 ijk stelsel, dat enkel beteekenis heeft voor het leven deikerk ; liet Socialisme is een oeconomisch stelsel, dat zich alleen bemoeit niet de inrichting der maatschappij. Derhalve is een vergelijking van twee zoo geheel ongelijksoortige grootheden onmogelijk. Zulk een vergelijking ware even ongerijmd als een vergelijking tusschen //de Leeuw," het sterrebeeld aan den hemel, en den leeuw, den koning der woestijn.

Maar wij zagen reeds, dat het Calvinisme iets meer is dan een dogmatisch en kerkrechtelijk stelsel; dat het een godsdienstig wijsgeerig stelsel is, waarin een geheel eigene levens- en wereldbeschouwing is vervat ; en dat dit stelsel niet slechts op het kerkelijk, maar ook op het maatschappelijk en staatkundig leven der volken een allergewichtigsten invloed heeft uitgeoefend.

Wij zagen niet minder, dat ook het Socialisme iets meer is dan een oeconomisch stelsel; dat het evenzeer een wijsgeerig stelsel is, hetwelk zich ongetwijfeld het meest beweegt op oeconomisch terrein, maar dat toch ook een

Sluiten