Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mengd. Neen, godsdienst in den zin van vroomheid genomen, is inderdaad een zaak van het hart en van liet stille leven. Vroomheid als zoodanig heeft niet de politiek niets anders te maken, dan dat ze ons in de politiek ernstig steunt en recht en eerlijk doet handelen. Maar dat is volstrekt niet wat onze eisch als geloofspartij bedoelt. Laten de lieeren het woord godsdienst eens in tweeën splitsen, dan wordt het de dienst van (Had, en dan vragen wij of iets of iemand aan den dienst van dien God onttrokken kan worden ; of niet wanneer God God is, al/as wat bestaat Hem dienen moet; en of niet in het persoonlijke, huiselijke, maatschappelijke en zoo ook in het staatkundige leven de roeping tot elk onzer uitgaat, om toe te zien, dat ook het volk als volk en zoo ook de Overheid, die over dat volk heerscht, in een staat, dat is in wetgeving en bestuur, Hem diene en gehoorzame, en dus worde ingericht naar Zijn wil." 1)

In den laatsten tijd is zijn invloed ook zelfs naar het buitenland uitgegaan. Reeds in 1885 schreef een Duitsch Godgeleerde, Johannks Gi.okt,, van hem : „Geen naam wordt in Holland dagelijks wel zooveel genoemd als de naam van Dr. Ki yper. Ternauwernood sprak ergens een Hollander met mij over het Christelijk en Kerkelijk leven van zijn land, of hij maakte dadelijk melding van de werkzaamheid van Dr. Kiypkk. De een noemt hem met de hoogste vereering, de ander met onverholen bitterheid, een derde met bange zorg. Allen erkennen echter zijne buitengewone talenten. Niet zelden vergeleek men hem niet Stam,, Hexgstknbkrg en Stöckkr, en hoe eigenaardig zijn persoonlijkheid ook is, zoo is liet toch.onmiskenbaar, dat hij als politicus met den eerstgenoemde, als theoloog met den tweeden, en als christelijk-nationaal volksman met den laatstgenoemde kan vergeleken worden. Wanneer men hem hier en daar zelfs naast Napoi.kon I stelde, of hem den Hollandschen Bismarck noemde, zoo lag het recht dezer vergelijkingen wel slechts in het bewustzijn, dat hij ,/de man van Holland" bij uitnemendheid is." 2)

1) Zie Handelingen der Tweede Kamer, zitting van (5 December 1900, bladz. 5<>4.

2) Zie Joiiasnen Ulokl, Hollands Kirehlichea I.eben, Seite 4S.

Sluiten