Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat de begrippen en de ideeën uit de ervaring tot ons komen, dat de ziel bij de geboorte van den mensch gelijk is aan wit papier, waarop eerst door de ervaring de begrippen als teekens worden geschreven ; volgens anderen zijn de begrippen slechts afdrukken van de indrukken door de ervaring verkregen. Zij die zoo spreken vergeten echter, dat in de begrippen ligt wat in de ervaring nooit kan liggen: algemeen en noodzakelijkheid, en dat vóór alle ervaring reeds begrippen aanwezig moeten zijn van: zijn, identiteit, gelijkheid, tijd, ruimte enz., die de ervaring mogelijk maken." Het zou ons te ver afvoeren hier nog nader op in te gaan.

Deze ingeschapen kennisse Gods nu, waar wij ons in het bijzonder bij bepalen, behoort tot de materieele Rede, maakt deel uit van haar inhoud, wordt in 's menschen bewustzijn gevonden. En om nu even op het punt in kwestie vooruit te loopen, zoo kan thans uitgesproken worden, dat hier de klassieke tegenstelling tusschen Rede en Openbaring tot haar recht komt. Want, de natuurlijke Godskennis van de materieele Rede, is door de zonde zeer jammerlijk geschonden en treedt deswege dan met de Openbaring in conflict, wanneer die Openbaring, gelijk wij later zien zullen, die natuurlijke Godskennis in de H. Schrift objectief zuiver weergeeft.

Doch laat ons nu nader beschouwen de verworvene of verkregene Godskennis (theologia acquisita), die wij reeds onderscheidden van de aaitgeborcne of ingeschapene. Deze zijn zoo te onderscheiden, dat men van de laatste kan zeggen dat de mensch haar heeft, van de eerste dat hij ze verkrijgt. En deze kennis wordt uit de Natuur verkregen. Maar dan moet het woord Natuur zoo algemeen mogelijk genomen worden. Er dient dan onder verstaan te worden het natuurschoon zoowel daar boven aan het firmament als hier beneden op aarde. We hebben dan te letten op het wijs beleid in de historie, ook te luisteren naar de machtige stem in de consciëntie. Men spreekt hierbij niet ten onrechte van „de

Sluiten