Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gaan der verspreiding van gevaarlijke ziekten mede te werken , b.v. door zich aan de inenting te onderwerpen , iets dergelijks voor. Een staatsbestuur, dat het algemeen belang naar behooren wil behartigen, is verplicht zoodanige laesiën door wetgeving en toepassing der wet tegen te gaan; personen als wetgevers tot de eerste of als rechters tot het laatste geroepen, die daarvoor uit valsche, bekrompene, humaniteit terugdeinzen, zijn ongeschikt om die functiën te bekleeden. Zwakkelingen, vulgo lammelingen, zijn zij, als dezulken, die geroepen om 's lands vrijheid met de wapens te verdedigen, voor den vijand het veld ruimen. Zonder twijfel, de oorlog is een gruwel, een overblijfsel der barbaarschheid, en al wat geschieden kan om dien gruwel te doen verdwijnen is lofwaardig, in zoover dit namelijk met een evenredig in acht nemen van het algemeen belang geschiedt; maar als eenmaal 's lands vrijheid gewelddadig wordt aangerand dan moet er ter verdediging gestreden worden, ook door hem, die dien gruwel ten sterkste verafschuwt, en hij, die daarvoor louter uit humaniteit terugdeinst, is niet dan een lammeling. Het persoonlijk belang en ook het persoonlijk inzicht moeten wijken en zoo noodig worden opgeofferd aan het algemeen welzijn; dit brengt het wezen zelf van het maatschappelijk samenleven noodzakelijk mede. En voor strafrechtelijke beschouwingen , waarin zulks uit het oog wordt verloren, gelijk dit in de bedoelde phrase geschiedt, is in een ernstig, wetenschappelijk strafrecht geene plaats.

Maar voorzeker mag dat overwegend algemeen belang nooit met het persoonlijk of zakelijk toegebrachte nadeel worden verward; voor zoover daarmede nog buiten de civiele aansprakelijkheid rekening wordt gehouden, wat inderdaad bepaaldelijk ten opzichte der hoegrootheid van de toe te passen straf nog sterk geschiedt, spoken oude opvattingen uit de vergeldingstheorie nog voort, of heeft men met eene bekrompenheid te doen, die niet in staat is de maatschappij als één geheel te bevatten. Ook moet daarnevens het belang van het individu zooveel zulks in verband met de eischen

Sluiten