Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vormingen, waaruit een individu is saamgesteld, zelfstandig in werking treden, zich ook tusschen deze dezelfde ongelijkheid in ontwikkeling voordoet. De menschel ij ke psyche is nu uit eene menigte afzonderlijke vermogens saamgesteld, waarvan sommige tot het verstands- andere tot het gevoelsleven behooren. Als men dan weet, dat de geestelijke ontwikkeling van den mensch als maatschappelijk wezen voor zooveel het gevoelsleven betreft, eene werking is van liet altruïstisch element in zijne psyche, en als zoodanig het geleidelijk meer en meer beperken zijner oorspronkelijke egoïstische neigingen, door dat element medebrengt, dan wordt het ook duidelijk dat hoe minder eenig dusdanig psychisch vermogen ontwikkeld is, des te meer daarin ook de egoïstische neigingen op den voorgrond zullen treden, die met het altruïstisch element der gemeenschap strijdig zijn, en zich, op het verstandsleven inwerkende, als misdaad uiten. Want het wezen der gemeenschap ligt bovenal in het altruïstisch beginsel der onderlinge samenwerking, hetwelk eischt, dat iedereen zijne eigene neigingen in zoo verre opofïfere als die met het algemeen belang onvereenigbaar zijn. De mate dier beperking regelt zich naar gelang van het standpunt der ontwikkeling door eene bepaalde maatschappij bereikt. Het individu , dat in zulk eene bepaalde maatschappij geboren, echter ten opzichte van •eenige dier psychische vermogens niet op de hoogte van haar standpunt staat, moet alzoo in zoo verre met haar ordebeginsel in strijd komen, en zulks des te meer naar mate zijne ontwikkeling te dien opzichte de maatschappelijke nog minder nadert.

Wanneer een leerling eener inrichting van onderwijs waar in sommige vakken slecht onderwijs wordt gegeven, naar eene andere plaats verhuist en ook daar eene dergelijke school gaat bezoeken, zal hij er in den regel in eene zelfde klasse plaatsing vinden als die waarin hij zich in zijne vroegere woonplaats bevond. Indien nu echter op die school van den beginne af aan in de bedoelde vakken goed onderwijs is gegeven , zal zulk een scholier er dan met de andere leerlingen

Sluiten