Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en ten tweede bewijzen al die natuurwetten bij elkaar nog niets voor de persoonlijkheid en de warmte (als ik t zoo noemen mag), dus de liefde van de macht die alles maakt, de liefde die hem eerst tot een God, een Vader, zoude maken. En zulk een Wezen, kan men toch eerst met recht een God noemen 1 Jan: Natuurlijk. Maar weet je wat voor bladzijdjes in de natuur ik zoo goed lezen kan? bladzijdjes die wel degelijk persoonlijkheid en warmte en liefde te lezen geven. Bladzijdjes die ook wel degelijk tot de natuur behooren, (evengoed als zuurstof en electriciteit), en die men toch altijd overslaat.

Thomas: Je maakt me waarempeld nieuwsgierig.

Jan: Bladzijdjes die de domme Lalande ook oversloeg in zijn ijver, toen hij met „zijn verrekijker het heelal doorzocht en God niet vond". Geen wonder trouwens dat hij ze oversloeg, want mijn bladzijdjes kan je niet met 'n verrekijker lezen.

Thomas: Spreek toch duidelijker, menschl ......

Jan: Welnu dan; die bladzijdjes zijn: mijne gedachten die ik eiken dag heb; mijne gedachten bijvoorbeeld die ik op t moment met je wissel; en de bezorgdheid waarmede mijn vrouw en ik eiken dag aan Leonard denken; en de vreeselijke spijt over de ruzie die ik toen met hem had, waarna hij zeide : Vader, het is beter dat wij samen niet langer bij elkaar in de zaak zijn; zend mij als uw vertegenwoordiger naar Indië.

Thomas: Hm. ,

Jan: Zijn deze gedachten, gevoelens, gemoedsbewegingen geen feiten ? Men zweert heden bij de feiten. Lombroso zegt. „IK buig mij voor de majesteit van het Feit." Men spreekt van „de hartstocht der werkelijkheid" die ons drijft...

Welnu, zijn de gedachten en gevoelens, ook de uren of minuten van zonde met haar tweestrijd, geen feiten ? is dat alles geen

werkelijkheid? ... .

Dat ik berouw heb, fs dat er niet evengoed als deze schotsen

in de Amstel? , .

De geleerden zeggen nu wel: Al die gedachten en gevoelens der menschen zijn maar bewegingen van zenuwmoleculen. En : gelijk de nieren urine afscheiden, zoo scheiden de hersenen gedachten af. En: de ontroering in het hart van Petrus die berouw heeft over zijne verloochening van Jezus, is eigenlijk in beginsel niets anders dan de roering in een kopje waterchocola dat m n vrouw voor me roert. Alles is slechts atoombeweging, ioonbeweging ) 1 Nu, goed, goed 1 Laat het zoo zijn. Maar men geve dan dus toe, 'dat de 'ontroering van mijn hart er even goed is, evengoed een feit is als het roeren van de waterchocola. Er gebeurde toen ter tijd toch iets in Petrus' hart 1 Petrus' hart was op dat oogenblik anders dan jou hart, nu je hier langs den Amstel kuiert Thomas: Ik kan daar niets tegen zeggen.

Jan: Dus die bladzijdjes zijn feiten in de natuur. Want wij menschen behooren toch ook tot de natuur ?

*1 De profeet Thomas Carlyle vraagt schamper: „Hoe is het dan? Is de heldhaftige begeestering die wij Deugd noemen, dan niets dan een hartitocht? eerte opborreling van het bloed, en wel zóó, dat anderen er voordeel uit trekken t

Sluiten