Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

natuurlijk af van de diepte van ons vertronwen op hen en van onze liefde voor hen, dus van ons Geloof met groote Q. Maar daar had Saladin niet naar gevraagd. Saladin had gevraagd welke van de drie hem bekende godsdiensten de ware leer had, dus geloof met kleine g. — Saladin liet zich door Nathan-Lessing met n kluitje in 't riet sturen, maar wat ons betreft,... wij bedanken daar stichtelijk voor!

Zijn verhaal brengt nog grooter verwarring. Hij zegt: er is slechts één echte ring; dat beteekent (in het verband van zijn verhaal): of Jodendom, of Christendom of Islam is het eene ware geloof (met kleine g). En tegelijkertijd zegt hij; Als ge maar aangenaam zijt in de oogen van Qod en menschen, dan zijt ge er al. Dus het komt er niet op aan wat ge gelooft. Maar toch moet ge het ware geloof hebben, indien ge aangenaam wilt zijn voor Qod en menschen. Vatte het, wie het vatten kan.

Uit Lessings verhaal zou moeten volgen, dat hij die uit deze drie: Jodendom, Christendom en Islam, het ware geloof (met kleine g) zou kunnen uitkiezen, dus de ware leer had ... tevens de braafste mensch, immers aangenaam voor God en merfrchen zou wezen. Maar dit is onwaar, want we weten zeer goed, dat een professor in de theologie met de meest juiste overtuigingen ... een schoelje kan zijn, en dat daarentegen een oud vrouwtje onder de doleerenden, met de meest wonderlijke en onjuiste begrippen over hemel en aarde, . . een engel kan wezen.

In 't kort, de parabel met zwevenden inhoud werkte zeker goed in den tijd dat men elkaar verketterde om de leer, maar in onze kringen ... onze zwevende menschen moeten toch waarlijk door een verwarrend verhaal nog niet verwarder en zwevender gemaakt worden 1

Dat wij stervelingen in de eerste plaats moeten trachten te worden aangenaam in de oogen van God en menschen . dat is waar, dat is zeer waar, allerwaarst. Maar dat weten wij nu reeds zoo goed, zoo allerbest,... dat het akelig is...

Maar ons tegenwoordig geslacht van liberalen weet niet, dat onmiddellijk na dit Geloof met groote G, onze belangstelling noodig is voor levensovertuigingen, dat is : voor geloof met kleine g.

Ons geslacht moet weten, dat wij ons verstand niet voor niet ontvingen; dat er Waarheid is te vinden omtrent God, Deugd en Eeuwigheid ; dat wij die Waarheid zooal niet geheel kunnen bereiken, dan toch kunnen naderen.

Daarnaar zij ons streven gericht,... namelijk om achter de Waarheid te komen, overtuigd te worden van eene overtuiging, die troostvol is in leven en in sterven. —

Dezelfde Lessing heeft nog een tweede woord gezegd, dat onder ons, dogmahaters, beroemd is geworden, namelijk dat als God hem liet kiezen tusschen het bezit der Waarheid en het zoeken naar Waarheid, hij zoude antwoorden: ik kies o God, het zoeken want de Waarheid te bezitten is voor U alleen. — Ik voor mij vind dat Lessing wijzer zou willen zijn dan God Als God hem kiezen liet, mocht hij niet zeggen dat het bezit der Waarheid hem niet toe kwam. Ik voor mij verwerp het woord van dezen wijsgeer. Ik kan nooit

Sluiten