Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die overwinnen, welke doortrapter, sluwer, of boosaardiger en wreeder is, maar die welke het dichtst bij het doel staat dat het menschdom tegemoet streeft.

Of nu de revolutionnairen zich-de doeleinden, waarnaar zij streven, juist of onjuist voorstellen, toch streven zij naar de eene of andere nieuwe levensinrichting; gij echter hebt slechts één verlangen: de voordeelige positie, waarin gij u bevindt, te behouden. Daarom kunt gij tegen de revolutie geen stand houden met uw banier der autocratie — al is deze ook constitutioneel opgetooid —, en met het verdorven Christendom, ondanks een patriarchaat en allerlei mystieke uitleggingen. Dat alles heeft zijn tijd gehad en kan niet meer dienen. Uw heil ligt niet in de eene of andere Doema met dit of dat kiesstelsel, en in 't geheel niet in mitrailleuses en terechtstellingen, maar hierin: dat gij uw zonde voor het volk belijdt, er boete voor doet en tracht ze goed te maken, zoolang gij nog in de gelegenheid zijt. Geeft het volk hooger en waarachtiger idealen van gerechtigheid, goedheid en waarheid dan uw tegenstanders aanbieden! Houdt den menschen zulk een ideaal voor, en doet dat niet slechts met het doel om u zeiven te redden, maar wijdt u ernstig en oprecht aan zijn verwezenlijking, en gij zult niet alleen u zei ven, maar ook geheel Rusland van de gruwelen, die reeds plaats grepen en nog te wachten staan, bevrijden.

Zulk een ideaal behoeft gij niet eerst uit te vinden; want het is van oudsher het ideaal van het Russische volk, en bestaat in het herstel van het natuurlijke en wettige recht, niet slechts van de boeren, maar van het geheele volk op zijn land.

Dit ideaal komt lieden, die niet gewend zijn om zelfstandig te denken, onbereikbaar voor, want het is geen herhaling van wat in Europa en Azië reeds verwezenlijkt is. Maar juist omdat dit ideaal nog nergens is bereikt, is

Sluiten