Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EERSTE HOOFDSTUK.

Het Conservatisme.

Maatschappelijke vx'aagstukken zijn zoo oud als de maatschappij zelve. Evenwel is het ontegensprekelijk waar, dat niet altijd onder de maatschappelijke vraagstukken het dusgenaamde arbe;d(er)svraagstuk op den voorgrond treedt, en wel met zulk een scherpte en ernst, gelijk dit in de 19e eeuw het geval was.

Het ligt niet op onzen weg in deze verhandeling in 't bijzonder stil te staan bij al de verschillende oorzaken welke tot dit verschijnsel medewerkten. Evenmin, om aan te toonen, dat de geestelijke stroomingen van onzen tijd menigmaal een kwestie in het leven riepen, die recht noch reden van bestaan had in zichzelf. Eén zaak echter behoort voor ons allen vast te staan: dat het bestaan van het sociale vraagstuk, ook ontdaan van al de verkeerde en ongemotiveerde bij-zaken en bijbedoelingen, niet is te loochenen.

Toegegeven, dat in vele gevallen te spoedig of ongemotiveerd alarm wordt gemaakt, — is het toch voor ieder, die met eenigen ernst het sociale leven bestudeert, een uitgemaakte zaak, dat de verhoudingen, organisatie, bestaanswijzen enz. der verschillende levenskringen in onze maatschappij niet zijn gelijk het behoorde. Inzonderheid ligt er een breuke op het terrein van den arbeid. Ongeorganiseerd, of zeer gebrekkig georganiseerd als het is; en daartegenover het „kapitaal degelijk georganiseerd en zeer bevoorrecht boven het terrein van den arbeid, wedervaart dit laatste een onrecht en doorworstelt deswege een lijdensperiode, waarbij wij niet onverschillig mogen blijven.

Een eerste voorwaarde voor een rechte beoordeeling en behartiging der arbeidersvraagstukken is, dat men diep overtuigd er van zij, dat onze aandacht hier niet wordt gevraagd voor een of andere tak van barmhartigheid, maar in de allereerste plaats voor rec/ifshandhaving; niet zoozeer een barmhartigheids- maar een reeMs-vraagstuk is dat der sociale worsteling onzer dagen. Uit deze twee nu: a dat hot arbeidersvraagstuk ernstig in zijn vorm, en b als een rechts-vraagstuk

Sluiten