Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verplicht kwaad te doen. Een enkel voorbeeld. Ieder kan het weten, dat de toestanden in de steenfabrieken lang niet zijn, gelijk j behoort. Een patroon wenschte onlangs verbeteringen aan te brengen. Doch niet alleen; hij kon dat slechts ten uitvoer leggen, als de anderen 't ook deden; daar hij anders door zijn meerdere uitgaven voor verbeteringen, den strijd ei concurrentie niet kon volhouden; en dit zou uitloopen op sluiting der fabriek, en algeheele werkeloosheid der arbeideis,

nu hebben ze weinig; maar dan niets.

Wat wil het geval? De andere patroons bedankten er voor, mede te werken tot verbetering. Zoo werd ook de goede patroon gedwongen op 't oude pad voort te gaan.

Alleen door staats-wetgeving, door een gebod van overheidswege is hier hulp te brengen.

Ten slotte nog eene vraag: waarom zouden de conservatieven bij zoodanige, slechte gevolgen van hun stelsel toch zoo in hun leer volharden? 't Antwoord moet helaas bi] velen zijn: mammonnisine. Wat daarom nog niet zegt. dat allen, die

door God met goederen en bezit zijn gezegend, conservatieven

zijn. Daar zouden we uit onze anti-revolutionaire kringen b.v. andere voorbeelden van kunnen leveren!

Hier spruit dus het kwaad voort uit den wortel der zei zucht der verheerlijking van het eigen ik. Gevolg van de leer der revolutie: „laten we eten en drinken want morgen .sterven wij." Wie op dat standpunt staat, houdt geen moraal (zedeleer) meer over. Behalve mammonnisme is een wee e oorzaak van het conservatisme gelegen in het niet inzien, dat er een door God gewilde ontwikkelingsgang is, ook in het leven

van volk en maatschappij.

Wij die gelooven in de geboden Gods, hebben daarom

recht''van optreden ook tegen het conservatisme.

Tusschen liet conservatisme en het socialisme ligt een ontzettende afstand vaak in de practijk; maar, waarin socialist en conservatief ook verschillen, daarin zijn ze beiden weer één, dat ze ieder, op eigen manier, en naar eigen bedoelen, hun stelsel opbouwen uit den mensch; en niet uit het woord van God. En meent nu de socialist voor zichzelf daartoe het recht te bezitten, dan vraag ik, waaraan ontleent de socialist toch het recht van protesteeren (in verzet komen) tegen het conservatisme? Meent gij socialist het recht te hebben de brandkast leê" te halen, waarom heeft de conservatief niet het ïecht die kast te vullen, zelfs ten koste van uw zweet en bloed i Zelf leert ge immers, dat de mensch geen hooger maatstat heeft dan zichzelf; bij u komt dat neer op: schat at t privaat-bezit; bij den conservatief is dat nu eens juist anders om.

Sluiten