Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DERDE HOOFDSTUK.

Het Liberalisme.

Liberaal is een woord van kostelijken zin. 'tKomt af van een woord «lat „vrij", „vrijheid" beteekent. Een liberaal, een ware is das iemand, die voor vrijheid is. Die zonder aanzien des persoons, en zonder vooringenomenheid de zaken behandelt.

't Gaat hiermede evenwel als met vele dingen. Een naam i O, prachtig! Maar om een vaak niet prachtig stelsel te dekken. Een slechte lading onder mooie vlag.

En wat nog erger is, — zijn ook al in de theorie (leer) bij de liberalen vele dingen mooi, in de toepassing treden ze gedurig hun eigen stelsel met voeten; — zoo b.v. in de schoolkwestie.

Als staatkundige partijnaam vindt men het woord liberaal het eerst gebezigd in Spanje, in tegenoverstelling van het woord serviel. En zoo genomen duidt dit een richting aan, welke de tegenovergestelde is van het hardnekkig zich vastklemmen aan oude, bestaande toestanden, begrippen Voor ons vaderland heeft liberaal en liberale partij echter een ernstiger beteekenis. Wat we b.v. in Engeland onder „liberaal" verstaan, is geheel iets anders en vrij wat beter dan hier in Nederland. Daarom zij opgemerkt, dat we in dit betoog „liberaal" nemen in die beteekenis, welke, hier in Nederland er aan gehecht moet worden. De partij en de richting, waarvan in velerlei opzicht Thorbecke de groote heraut is

^Deze liberale partij leeft uit hetzelfde beginsel als de andere ongeloofs-partijen. Zij beweegt zich eveneens op revolutionaire lijn; hoezeer ook eenigszins getemperd en gematigd. Afkeeng van' de geweldenarijen der omwentelingsstormen wil ze geen toepassing van de revolutionaire denkbeelden op dezelfde wijze als de omwentelings-mannen.

De revolutie van 1789 had al te afgrijselijke tooneelen geleverd. Bij nader bezinning, en tot kalmte gekomen, moest men voor zoo iets toch terugdeinzen, 't Moest in gematigden

vorm. . . .. .

In de Fransche revolutie doorbrak het anti-Christelijk (aan

Sluiten