Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voorwerp zijner bemoeiing weder het leven op te wokken en te laten tieren; maar gekomen voor een toestand van ellende en hulpbehoevendheid zegt de „staat : „ge zijt mijn, k zal trachten de wonde te verbinden, maar u ondertusschen ook in het zelfstandig bestaan vernietigen', of wilt ge t nog anders: de staat in zijn liberalistische bemoeiing met de volksnooden omarmt in aandoenlijke gevoeligheid den ongelukkige hulpelooze; maar doet het tevens zoo innig, dat hij hem inmiddels in de omarming dooddrukt.

Dit laatste is in één woord het groote bezwaar tegen dit

stelsel» i

Zulk een alles regelend optreden toch van den staat loopt

uit op de dooding van alle menschelijke zelfstandigheid en een vernietigen van de souvereiniteit in eigen kling.

Immers er zijn verschillende levensterreinen, en elk dier groepen heelt zijn eigen wetten en eischen. \ oorwaarde voor levensontwikkeling en bloei is nu, dat alles zich naar eigen aard kan ontwikkelen. Een van boven af ingrijpen door den staat op liberalistische wijze veroorzaakt nu met zelden, dat deze ontwikkeling en zuivere levensuiting wordt belemmerd, en geknakt. Gaat de staat daarom b.v. schoolmeesteren of kerkje spelen, dan loopt het op die terreinen mis We zien dan ook allen in 't ééne enge dwangbuis gestoken Alle schapen worden geschoren over één kam. Der vrije ontwikkeling wordt een struikelblok in den weg gelegd. De staat als aller „vader" en als de regelaar van alle terrein optredende, van boven af, - is dan ook menigwerf hoogst ondoelmatig en onpraciisch in dat optreden. Zie b.v. het wetsontwerp tot leerplicht; de ongevallenwet, enz. Iets wat dan nog zeer verergerd wordt, wanneer de mannen, die de wetten hebben te maken, een vaak groote onbekendheid met het volk en zijn belangen aan den dag leggen.

De staat regelt alles; en dat dan vaak door dergelijke mannen ; zeer uit de hoogte ziet men op al dat „lagere neder; zij weten het wel, hoe 't behoort en zóó zal het. Op deze wijze wordt niet zelden aan den bloei ea de ontwikkeling van nijverheid, handel, landbouw, enz., allerlei beletsel m den weg gelegd. Vooral wordt dit stelsel dan nog ingrijpender en verkeerder van werking, bijaldien de mannen, die hier wetten hebben te maken, met eigenbelang hebben te rekenen; dan is van zelf het aan 't „laadje" zitten een ding dat wicht

in de schaal legt. , , , . ,

Doch laten we ook zien, hoe het liberalistisch stelsel met

slechts in zijn uitingen, in het naar buiten treden, maar in

zijn wortel en beginsel verkeerd en gevaarlijk is. Het stelsel —

Sluiten