Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een hooger standpunt van zedelijk leven is in deze kapitalistische maatschappij niet te verkrijgen (zoo verneemt men) maar wel in de Soc.-Democratische.

Vandaar dan ook dat die Soc.-Dem. inrichting op haar beurt wederom een overgangsvorm uitmaakt om, in haar opgevoed en daartoe bekwaamd, uit de Soc.-Dem. maatschappij over te stappen in een b.v. anarchistische. De Soc.-Democratie leert een evolutie-proces. Dat wil zeggen: verschillende vormen van samenleving volgen elkaar op, en spruiten uit elkaar voort. Zoo was weleer, in de middeleeuwen, slaaf en lijfeigene onderlioorig aan adel en geestelijkheid, de leenman aan den leenheer; de nieuwere tijd bracht ons het loonstelsel (door den socialist.' loonslavernij geheeten); en zoo zou dan ook deze vorm van saamleven en productie overgaan in een nog beteren, dien der Soc.-Democratie. Maar ook daarmede is dan het eindpunt niet bereikt. Ja, wel nimmer zal dit bereikt worden.

Steeds gaat het van slecht tot goed; en van goed tot beter. — Vóór alle dingen zij dus de opmerking gemaakt: dat de sociaaldemocraat (de wetenschappelijke n.1.) zelf belijdt: een volmaakte toestand blijft steeds doel; en wordt niet bereikt of bezeten. —

Ofschoon het nu niet bepaaldelijk in de eerste plaats ons doel is dezen toekomst-toestand van de Soc.-Dem. inrichting te bespreken, toch hebben we gemeend, dat het niet ongeschikt was er hier een woord van beoordeeling aan toe te voegen.

Vooreerst dan gelden tegenover deze Sociaal-Democratische staatsinrichting dezelfde bezwaren en opmerkingen, welke we gemaakt hebben bij de bespreking van de vergoding der staatsalmacht door het Liberalisme.

De Soc.-Democraat is daarbij consequenter (vollediger toepassend) dan de Liberaal.

Met temeer ernst gelden dan ook tegenover hem de bezwaren tegen deze staatsvergoding. — De maatschappij wordt bij de Soc.-Democratie opgelost in den Staat. De zelfstandigheid der menschelijke persoonlijkheid vernietigd; de persoonlijke verantwoordelijkheid gedood; het bewustzijn der particuliere persoonlijke krachten en gaven al meer gedoofd. De souvereiniteit in eigen kring, als gevolg van deze uitwissching der grenslijnen, opgeheven. Wordt in het conservatief-liberalistisch-stelsel het geheel geschaad en de onderlinge band en verantwoordelijkheid ontknoopt, bij den Soc.-Democraat valt men in een ander uiterste: de enkeling wordt opgeofferd aan de gemeenschap. De vloek der eenvormigheid zou in een dusdanig ingerichte saamleving niet achterwege blijven.

Sluiten