Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dergelijke toestanden kunnen zich voordoen b.v. bij oorlog,

of na geweldige revolutie. , . .

Een staatsbemoeiing, welke de zelfstandigheid en souvereimteit in eigen kring met eert, is dus gehee tegen de ordeningen Gods in; en deswege hoogst schadelijk.

Vooreerst toch heeft de Staat niet van alle dingen veistand. En in ons vaderland mogen we nog dagelijks de wrange vruchten plukken van b.v. het schoolmeester-spelen van den Staat. Voorts komt gedurig aan het licht in onze onderscheidene sociale wetten, voorzoover zij doordrongen zijn van den zuurdeeg der staatsalmacht, — hoe het bedrijf zelve wordt geschaad; men merke op, hoe onpractisch en onmogelijk de voorschriften vaak luiden voor he errem van den arbeid, juist als gevolg daarvan dat de btaat zich inbeeldde: schoolmeester en timmerman, metselaar en aannemer, patroon en knecht, en alles tegelijk te zijn.

Staatsinmenging zonder het eeren der souvereiniteit in eigen kring zal voorts de veerkracht en energie bij velen verzwakken.

Staats-bemoeiïng, mot schending dezer zelfstandigheid en souvereiniteit, is gelijk of men de bloesems en depeeren aan den boom aanbindt; terwijl toch eisch is dat van ^ndei op, uit den wortel het leven zich organisch ontwikkele en

zoo rijpe tot vrucht. . . ,

Welnu dat de verschillende terreinen zich daarvan dan

bewust zijn; en naar eigen natuur zich trachten te ontwikkelen Terwijl de overheid dan sanctioneere (bezegele en bekrachtige) wat zich als vrucht dier actie als goed en degelijk aanbiedt. . a, , Zulk eene is een zuivere opvatting van de dingen. - fc>te len wij de souvereiniteit in eigen kring op den voorgrond als uitvloeisel der Scheppings-orde, dan is daarmee wezenlijk leven en echte ontwikkeling en bloei verzekerd. De eenvo mi^heid, die vloek voor een gezonde maatschappij, wordt

daardoor gebannen; het verhellen van het eene terrein ten koste van het andere belet; en juist als gevolg van deze handhaving der zelfstandigheid de veelkleurige pracht en schakeering van het rijke mensclienleven bevorderd.

Voegen we nu' bij dit 4e punt, van het eeien der souvereiniteit in eigen kring, nog een historische toelichting.

Het niet-eeren van de souvereiniteit in eigen kring is

huis uit een heidensch standpunt. ,

In den Grieksch-Romeinschen Staat ontplooide zich dit stelsel het alzijdigst. De Staat was er het een en het al. Bij de Grieken der oudheid was het staatsleven het eenige en hoogste doel van alle streven. De mensch was er, naar de leer

Sluiten