Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hem het dagelijksche gereedschap vormen. Zij stellen hem in staat zijne waarnemingen en metingen met veel grootere zuiverheid, nauwkeurigheid in een veel ruimer bereik uit te voeren, dan hem dit alleen met behulp zijner oorspronkelijke vijf zintuigen mogelijk zoude zijn. In dezen zin kan men hen als nieuwe hulpzintuigen beschouwen ; en het is een streven van eiken physicus het hem van nature toekomende vijftal in zijn laboratorium met een zoo groot mogelijk aantal van dergelijke helpers te doen vermeerderen. Door Otto Wiener zijn gegevens samengesteld ten einde te toonen hoe ver wij met die uitbreiding onzer zintuigen reeds gevorderd zijn.

Reuk en smaak zijn zintuigen die den scheikundige dikwerf van dienst zijn bij het onderkennen van stoffen; door oefening kan hij het zoover brengen dat hij de aanwezigheid van enkele billioensten gram van het bijzonder unaangenaam riekende mercaptaan bespeurt. De hoeveelheden der aromatische bestanddeelen, welke de tong van den tabak-, wijn- of theeproever nog gewaar wordt, zijn eveneens zeer gering. Intusschen voor den natuurkundige kunnen deze beide zinnen buiten beschouwing blijven. Van meer belang is de tastzin; de geoefende hand van den postbeambte leert het gewicht van stukken tot op een tiende, wellicht een twintigste schatten. Daarentegen veroorlooft de in het luchtledig opgestelde balans van het Bureau International des Poids et Mesures de vergelijking der kilogram-prototypen met inachtneming van de meest verfijnde voorzorgsmaatregelen tot op ettelijke duizendsten van een milligram. Lichtere balansen van groote absolute gevoeligheid reageeren reeds op een tienduizendste van een milligram. Dit minimum eener feitelijk nog weegbare

Sluiten